10 Edebiyat Konu Anlatımı- İlmi Metinler

05.05.2016 tarihinde 10. Sınıf Türk Edebiyatı Konu Anlatımı kategorisine eklenmiş, Kişi Okumuş ve 0 Yorum Yapılmış.

Öğretici metinleri mensur ve manzum metinler olmak üzere ikiye ayırıyoruz.

  • Bir düşünceyi ifade etmek, bir bilgiyi aktarmak, doğru ve yalın biçimde düşünceleri muhataba

ulaştırmak için ..sade … nesir türü tercih edilmiştir.

  • Seci aracılığı ile ahenk yaratma endişesi taşıyan, farklı anlamlara kapı aralayan ve ne söylediği

kadar nasıl söylediğini de önemseyen nesir üslubuna ..süslü nesir.. adı verilir.

  • Tasavvufi, dinî, ilmî, kültürel eserlerin yazımında .orta. nesir üslubu daha çok tercih edilir.

Seci aracılığı ile sanat yapma  amacı taşıyan, farklı anlamlara kapı aralayan ve ne söylediği kadar nasıl söylendiğini de önemseyen nesir üslubuna sanatkarane nesir denir.

 

Öğretici (didaktik) metinlerin özellikleri

  1. A) Öğretici metinlerde dil sadedir
  2. B) Öğretici metinlerin genelde didaktik metinlerdir.
  3. C) Öğretici metinlerde estetik kaygıdan çok bilgi vermek ön plandadır. Fakat süslü ve sanatkarane nesirde ise bilgi vermek kadar sanatkarane söyleyiş de önemlidir.
  4. D) Seyahatnameler, tezkireler ve siyasetnamelerin bu tarzda verilmiş eserlerdir.

TEZKİRELER:

Belli bir meslek grubuna dâhil, tanınmış kişilerin hayat hikâyelerinden bahseden bilim dalına verilen isimdir.

Dilimizde ilk biyografi çalışması, Molla Câmî’ye ait olan Nefehâtü’l-üns çevirisidir. Onun sekiz bölümden meydana gelen Baharistan adlı eserinin yedinci bölümü, şair biyografilerine ayrılmıştı. Bu bölümde toplam 38 şairden söz edilir.

TANINMIŞ TEZKİRELER

Riyazi– Riyazü’ş Şuara(Şairler Tezkiresi)

Faizi- Zübtedü’l-Eşar (Şairler Tezkiresi)

(MİRZADE MEHMED EFENDİ)Salim– Salim Tezkiresi

(Pir Ahmed) Aşık Çelebi– Meşairü’ş Şuara(Şairlerin Duyuları)

(Ali) Güfti– Teşrifatü’ş Şuara

(Davud) Fatin– Haitmetül-Eşar (Fatih Tezkiresi)

Hasan Çelebi– Sakiname

Ahdi- Gülşen-i Şuara

Sehi Bey : Heşt Behişt ( Sehi Bey Tezkiresi)

Latifi: Latifi Tezkiresi

Yazarların yurt içi veya yurt dışı gezilerinde gördükleri yerlerden edindikleri izlenim ve bilgileri aktardıkları yazılara seyahatname denir. Gezmeyi iş edinen kişi seyyah veya gezgin adıyla anılır.

SEYEHATNAMELER

Seyahatnamelerde temel amaç yurtiçinde yada yurtdışında görülen yerlerin tarihlerini, medeniyetlerini, doğal güzelliklerini, toplumsal yaşamlarını, gelenek ve göreneklerini tanımaktır. Seyahatnameler çoğu kez birer tarihsel belge niteliği taşımakla birlikte, yazarların izlenimlerini belli bir üslupla yansıttıklarından, aynı zamanda da birer edebi yapıt olarak değerlendirilir.

Edebiyatımızda Tanınmış Seyahatnameler:

Seyahatname

Seyahatname (سياحت نامه), Evliya Çelebi tarafından 17. yüzyılda yazılmış olan çok ünlü bir gezi kitabıdır. 10 ciltten oluşur. Gerçekçi bir gözle izlenen olaylar, yalın ve duru, zaman zaman da fantastik bir anlatım içinde, halkın anlayacağı şekilde yazılmış, yine halkın anlayacağı deyimler çokça kullanılmıştır.

Evliya Çelebi, Seyahatnâme’sinde gezip gördüğü yerleri kendi üslûbu ile anlatmaktadır. Evliya Çelebi’nin 10 ciltlik Seyahatnâmesi, bütün görmüş ve gezmiş olduğu memleketler hakkında oldukça önemli bilgiler içermektedir. Eser bu yönden Türk Kültür tarihi ve gezi edebiyatı açısından önemli bir yere sahip olmuştur.

Mir’atü’l-Memalik,

Edebiyatımızda seyehatname türünde önemli olan diğer bir eserimiz de Seydi Ali reis’in yazmış olduğu  Mir’atü’l-Memalik adlı eserdir.

Mir’atü’l-Memalik, (Memleketlerin Aynası) Kaptan-ı derya Seydi Ali Reis’in Çağatayca mensur ve manzum şekilde yazdığı eseridir. İlk seyehatname olarak da bilinir.

Tuhfetü-l Harameyn: Urfalı Yusuf Nâbî’nin genç yaşta çıktığı hac yolculuğunu, düz yazı türüyle kaleme alıp hatıralarını anlattığı eserdir.

Nazımda büyük bir usta olan Nâbî’nin nesir türünde de ne denli usta olduğu bu kitapta görülüyor. Tuhfetü-l Harameyn yazıldığı

devirde dahi ağır bir dile sahiptir.

Yazar Hakkında
admin

Yazar : admin

Yazar Hakkında :

Yazarın Tüm Yazıları İçin Tıklayınız

Yorumlar
İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.

Yorum onaylama sistemi etkin; yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.