Anlatmaya Bağlı Metinlerde Anlama ve Yorumlama

30.04.2015 tarihinde 9. Sınıf Türk Edebiyatı Konu Anlatımı kategorisine eklenmiş, Kişi Okumuş ve 0 Yorum Yapılmış.

Edebi metnin özelliklerinden biri de yoruma açık olmasıdır. Edebi metni değerli kılan da budur. Olaya dayalı metinler okuyucunun bilgi birikimine, anlayışına, kültürüne, içinde yetiştiği çevreye ve kavrama yeteneğine göre farklı anlamlar kazanır.

Edebi metin aynı zamanda yazarın dünya görüşü, kültürü, edebi yönü, sanat anlayışı gibi özelliklerinden izler taşır.

Edebi metinler mecaz ağırlıklı metinlerdir. Dil yan ve mecaz anlam yüklüdür. Bu yüzden doğal dilden ayrılır.

Dil bir iletişim aracıdır. Bu iletişim aracı aynı zamanda edebî metinlerin malzemesidir. İletişim sırasında, iletinin okuyucuda uyandırdığı her türlü etkiye ise anlam denir. Her edebî metnin bir anlamı vardır. Anlamsız bir yapıdan söz etmek mümkün değildir.

Anlam ile yorumlama arasında ilgi vardır fakat bu kavramlar aynı anlama gelmez. Bir yazının veya bir sözün belli bir görüşe göre açıklanmasına, anlaşılması güç yönlerinin aydınlığa kavuşturulmasına yorum denir. Anlamdan hareketle yorum yapılır.

Bir metnin yorumlanabilmesi için önce onun anlaşılması gerekir.

Anlamın kaynağı sözcük, söz ya da olgulardır. Sanatçı, anlam kapsamı tarihî süreç içinde oluşmuş olan dili yeni anlamlar taşıyabilecek şekilde kullanır.

Edebî metinler, bilimsel metinlerden farklıdır. Bilimsel metinlerin tek anlamı vardır. Edebî metinler çok anlamlıdır, yan anlam bakımından zengin olduğu için de her okunduğu zaman yeni anlamlar kazanır. Farklı ve yeni anlamların oluşmasında, olay çevresinde oluşturan edebî metinlere ait bütün ögeler (yapı, tema, gelenek, dil ve anlatım vb.) etkilidir.

Edebî metinlerde, açıkça dile getirilen unsurlar bulunduğu gibi açıkça ifade edilmeyen, okuyucunun yorumuna bırakılan anlamlar da vardır. Bu durum, edebî metnin, her okunduğunda okuyucuya farklı bir şey söylemesini ve farklı bir tat vermesini sağlar. Tabi bu durumu sadece edebî metin bağlamında ele almamak gerekir. Bunda okuyucunun durumunun, psikolojisinin de rolü vardır:

  1. Metnin ne zaman yazıldığına,
  2. Yazıldığı devrin sosyal, siyasal, kültürel özelliklerine,
  3. Yazıldığı devrin sanat anlayışına,
  4. Yazarın hayatına , edebi kişiliğine ve sanat anlayışına,
  5. Metnin yan ve mecaz anlam içerip içermediğine,
  6. Yaşanan gerçeklikle metindeki gerçekliğin ilişkisine,
  7. Metnin dönemin edebi geleneği ile ilişkisine,
  8. Metnin her okunduğunda yeni anlamlar kazanıp kazanmadığına bakılır.
Yazar Hakkında

Yazar : admin

Yazar Hakkında :

Yazarın Tüm Yazıları İçin Tıklayınız

Yorumlar
İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.

Yorum onaylama sistemi etkin; yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.

  • Meta