Mizahi Anlatım

25.03.2015 tarihinde 10. Sınıf Dil ve Anlatım Konu Anlatımı kategorisine eklenmiş, Kişi Okumuş ve 0 Yorum Yapılmış.

İnsanın gülmesine sebep olabilecek olayların, durumların, karşılaştırmaların, kelime ve kelime gruplarının mizaha başvurularak anlatılmasıdır. Mizahi anlatımda amaç, okuyucuyu düşündürmek ve eğlendirmektir. Bu anlatımın diğer bir amacı da eleştiridir. Kişilerin, kurumların, toplumların eksik, kusurlu, hatalı söz ve davranışları mizahi anlatımla eleştirilir. Bu eleştiriyle eksikliklerin, hataların, kusurların ortadan kaldırılması amaçlanır.

Mizahi unsurları oluşturmada karşılaştırmalar, durumlar, hareketler, kelime ve kelime gruplarından da yararlanılabilir. Bu anlatımda dil, bir olayı anlatmak için kullanılır.

Mizahi anlatımda kusurlara, eksikliklere, hatalara dikkati yoğunlaştırabilmek için abartmalardan yararlanılır. Abartma yönüyle kişilerin, kurumların, toplumların eksilikleri gözler önüne serilir. Bu bakımdan mizahi anlatımda gerçeklerden sapma söz konusu olabilir.

Mizahi anlatımda dilin kullanımı çoğunlukla değiştirilerek gülünç durumlar ortaya çıkarılır. Bazen de argo yoğun şekilde kullanılabilir. Mizahi anlatımlarda günlük konuşmaya ait unsurlardan sıkça yararlanılır.

Mizahi Anlatımın Kullanıldığı Metin Türleri

“Karagöz, orta oyunu, meddah, köy seyirlik oyunu” gibi geleneksel tiyatro türlerinde mizahi anlatımdan bolca yararlanılır. Bu türlerin ortak yönü gülmecenin şive taklitlerine ve dil oyunlarına dayanmasıdır. Bu türler doğaçlamayla gelişir. Önceden belirlenen yazılı bir metne bağlı kalınmaz. “Komedi” türü tiyatrolar, “taşlama” ve “hiciv” türündeki şiirler, “fıkralar” mizahi anlatıma ait unsurları içerir. “Roman, hikâye, tiyatro, sohbet, deneme” gibi türlerde yer yer mizahi anlatıma başvurulur. Bu türlerde kalem oynatan sanatçılar anlatımı etkili kılmak için mizah unsurundan yararlanabilir. “Karikatürler” de mizahi anlatımın içinde yer alır.

 

Mizahi Anlatımın Özellikleri

Olayların gülünç, alışılmadık ve çelişkili yönleri yansıtılır.

Okuyucuda uyandırılmak istenen etkiye göre düzenlenir.

Ses,   hareket,   konuşma  ve   görünüş  taklitleri   mizah unsuru olarak kullanılır.

Mizahi unsurlarda abartı ve gerçekten sapma vardır.

Mizahi       unsurları       oluşturmada       karşılaştırmalar, hareketler, kelime ve kelime gruplarından yararlanılabilir.

Dil daha çok, sanatsal (şiirsel) işlevde kullanılır.

 

Mizahi Anlatımla İlgili Kavramlar

İroni: Söylenen sözün tersini kastederek kişiyle veya olayla alay etme.

Humor: Ciddi bir tavırla söylendiği hâlde alay olduğu belli olan ince, hoş nükte.

Nükte: İnce anlamlı, düşündürücü ve şakalı söz, espri.

Komik: Gülme duygusu uyandıran, güldürücü, gülünç.

Kara mizah: Yalnız güldürmeyi değil, düşündürmeyi ve yergiyi de amaçlayan mizah türü.

Parodi: Ciddi sayılan bir eserin bir bölümü veya bütününü alaya alarak biçimini bozmadan ona bambaşka bir özellik vererek biçimle öz arasındaki bu ayrılıktan gülünç etki yaratan bir oyun türü.

Taşlama: Bir kişiyi, bir yeri, bir şeyi vb. kusurlu yanlarını alaycı bir dille yeren halk şiiri türü.

Hiciv: Bir kişiyi, bir yeri, bir şeyi vb. kusurlu yanlarını alaycı bir dille yeren divan şiiri türü.

Karikatür: İnsan ve toplumla ilgili her tür olayı konu alarak abartılı biçimde belirten, düşündürücü ve güldürücü resim.

Mizahi Anlatım Örneği

Hacivat: – Vay Karagöz’üm, benim iki gözüm merhaba!

Karagöz: – Hoş geldin suda pişmiş balkabağı!

Hacivat:   –   Aman   Karagöz’üm,   beni  gelir  gelmez   darp  etmenizin sebebi?

Karagöz: – Bizim bekçinin ne poturu var ne de cübbesi.

Hacivat: – Yazıklar olsun sana Karagöz! Adam olmamışsın,

hâşâ huzurdan şu dünyaya eşek gelmişsin, gidiyorsun.

Karagöz: – Ona yarabbi şükür.

Yazar Hakkında
admin

Yazar : admin

Yazar Hakkında :

Yazarın Tüm Yazıları İçin Tıklayınız

Yorumlar
İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.

Yorum onaylama sistemi etkin; yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.