10 Dil ve Anlatım Konu Anlatımı- Zamirler

15.02.2015 tarihinde 10. Sınıf Dil ve Anlatım Konu Anlatımı kategorisine eklenmiş, Kişi Okumuş ve 0 Yorum Yapılmış.

ZAMİR: İsim olmadıkları halde ismin yerini tutan , isim gibi kullanılabilen, isim soylu kelimelerle bazı eklere denir.

ZAMİR ÇEŞİTLERİ

1.SÖZCÜK DURUMUNDAKİ ZAMİRLER

Kişi Zamirleri

Şahıs isimlerinin yerine geçen zamirlerdir.

   1.Tekil Şahıs: ben

   2.Tekil Şahıs: sen

   3.Tekil Şahıs:  o

1.Çoğul Şahıs: biz

   2.Çoğul Şahıs: siz

   3.Çoğul Şahıs: onlar

UYARILAR

Kişi zamirleri çoğul eklerini ve hâl eklerini alırlar.

“Ben” ve “sen” yönelme hâl ekini (-e, -a) alınca bana ve sana şekline dönüşür.

Dönüşlülük zamiri olan “kendi” de şahıs zamiri sayılabilir.

Ben yaptım.       Kendim yaptım.

Şahıs zamirleri isim tamlamalarında tamlayan olabilir.

Bizim evimiz çok yakında.

 

İşaret Zamirleri

İsimlerin yerini işaret yoluyla tutan zamirlerdir.

Bu,          şu,         o,

bunlar,    şunlar,  onlar,

öteki,       beriki,

bura,       şura,      ora,

böyle,     şöyle…

Bu çok güzel bir elbise.

Şunu yerine koy.

Öteki daha güzeldi.

Bura en sevdiğim yerdir.

Böylesini ömrümde görmedim.

İşaret zamirlerinden “bura, şura, ora” dışındakiler işaret sıfatı olarak da kullanılır.

Bunlar “-ler” ekini alabilirse işaret zamiri; alamazsa işaret sıfatı olur.

Örnek:

Şuna güvenebilirsin

Bu çok değerlidir.

Şu arkadaşla ilgilenin.

Diğer öğrenciler daha gelmedi

İşaret zamirleri ikileme kurduğunda işaret anlamını tümüyle yitirir, belgisiz zamir olur.

Örnek:

Ona buna aldanma sakın!

Ötekinin berikinin ne yaptığı bizi ilgilendirmez.

Asıl işaret zamirlerinden sonra bir başka isim geliyorsa, anlam karışıklığını önlemek için işaret zamirinden sonra virgül konmalıdır.

Örnek:

Bu, arkadaşıma aldığım hediyedir.

İşaret sıfatları isimden önce gelir ve ismi niteler. işaret zamirleri ise ismin yerini tutar.

O kitabı bana ver.                 İşaret sıfatı.

Onu bana ver.               İşaret zamiri

 

Sıfatlar isim çekim eki almazlar. Zamirler ise isimlerin aldığı bütün ekleri alırlar.

Ben-i, ban-a,ben-de, ben-den

Belgisiz Zamirler

İsimlerin yerini belli belirsiz tutan zamirlerdir.

Bazı, biri, çoğu, hepsi, kimi, birkaçı, herkes, öteberi, şey, falan…

Bazıları eyleme katılmadı.

Bunu herkes bilir.

Birkaçı sınavı kazanamadı.

Öteberi almak için çarşıya çıktım.

O çocuk deli falan değil.

Her şey  üst üste geldi.

Belgisiz zamirler isim tamlamalarının tamlayan ve tamlananı olabilirler.

Kimileri + nin düşünce+si

Çocuklar + ın birkaç + ı

Soru Zamirleri

İsimlerin yerini soru yoluyla tutan zamirlerdir.

Beni kim çağırdı?

Ali çağırdı.

Camı hangisi kırdı?

Şuradaki kırdı.

Siz nerede oturuyorsunuz?

Erzurum’da.

Çocuklara neler aldın?

Oyuncaklar aldım.

İsim ya da zamirlere cevap olarak verdiğimiz soru kelimeleri zamirdir.

2.EK DURUMUNDAKİ ZAMİRLER

İlgi Zamiri

Tamlanan durumundaki ismin yerini tutan ve tamlayana bitişik yazılan “–ki” ekine denir.

Benim evim       benimki,

arabanın motoru             arabanınki

Sıfat yapan –ki ismin –de hâline gelir.

Köşe+de+ki ev

 

İyelik Zamiri

Varlık adlarının sonuna gelerek varlıkların kime ait olduklarını gösteren eklerdir.

Evim, evin, evi, evimiz, eviniz, evleri

İyelik eki ,“-i” hâl ekiyle karıştırılmamalıdır. İyelik eki alan sözcük “kimin ?” sorusuna cevap verir.

Oyuncağı kırdı

Kimin kırdı? Cevap yok.(hâl eki)

Oyuncağı bozulmuş.

Kimin oyuncağı?Onun oyuncağı.(İyelik Eki)

Hem iyelik hem hâl eki bir arada kullanılmışsa ilki iyelik ikincisi hâl ekidir.

Oyuncağ+ı+nı kırdı.        Birincisi iyelik ikincisi hâl eki.

Oyuncağı bozulmuş.      İyelik eki

 

Dönüşlülük Zamiri:

Dönüşlülük zamiri “kendi”dir.

Örnek:

Kendisine haber verdiniz mi?

Bu soruyu ben kendim çözdüm

 

Yapı Bakımından Zamirler

Basit Zamirler: Kök durumunda bulunan ya da iyelik ekiyle biçimlenen zamirlerdir.

“Ben, sen, biri, hangisi, hepimiz…”

Bileşik zamirler: Birden çok sözcüğün birleşip kalıplaşmasıyla oluşan zamirlerdir.

“Birkaçı, herkes, hiçbiri, öbürü( o biri), bura (bu ara)…”

Öbekleşmiş zamirler: İkileme ya da başka bir söz öbeği biçiminde oluşmuş zamirlerdir.

“Öteki beriki, onun bunun, falan filan, herhangi biri, ne kadarı…”

 

 

 

Yazar Hakkında

Yazar : admin

Yazar Hakkında :

Yazarın Tüm Yazıları İçin Tıklayınız

Yorumlar
İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.

Yorum onaylama sistemi etkin; yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.

  • Meta