10. SINIF TÜRK EDEBİYATI KONU ANLATIMI -ŞARKI NAZIM ŞEKLİ

27.01.2015 tarihinde 10. Sınıf Türk Edebiyatı Konu Anlatımı kategorisine eklenmiş, Kişi Okumuş ve 0 Yorum Yapılmış.

  1. Divan edebiyatına Türklerin kazandırdığı bir nazım şeklidir.
  2. Dört dizelik bentlerden oluşur.
  3. Murabbaya benzer beş veya altı dizelik bendlerden de oluşabilir.
  4. Üçüncü dizeye miyan
  5. Tekrarlanan dizeye nakarat denir.
  6. Şarkının uyak düzeni şöyledir: abab, cccb, dddb…
  7. Aşk, sevgili, ayrılık, içki ve eğlence konularında yazılır.
  8. Eğer bendin son dizesi aynen tekrarlanırsa buna murabba-i mütekerrir denir.
  9. Bent sayısı 2-5 arasında değişir.
  10. Felsefi konular ve aşk konusu işlenir.
  11. Şair son dizede mahlasını kullanır.
  12. Aruz ölçüsünün her kalınıyla yazılır.
  13. Divan edebiyatının ilk şarkı yazarı Nail-i Kadim’dir.
  14. Lale Devri’nin en önemli temsilcisi ise Nedim’dir.
  15. En çok şarkıyı Enderunlu Vasıf yazmıştır.
  16. Müzikte, türkünün karşıtı olarak, Şarktan gelen, doğuya ilişkin, özgü, tarzında anlamında kullanılır.
  17. Şarkının ilk örneklerine, Divan edebiyatında, 11. yüzyılda rastlanır.
  18. Halk edebiyatında da şarkı türünde eserler veren şairler yetişmiştir.
  19. Geniş halk kitlelerine hitap ettiğinden dili genelde sadedir.

 

ŞARKI ÖRNEKLERİ

ŞARKI

Çözülme zülfüne ey dil-rübâ dil bağlayanlardan

Kaçınma âteş-i aşkınla bağrın dağlayanlardan

Düşer mi ictinâb etmek seninçün ağlayanlardan

Sirişk-i çeşmimin bak farkı var mı çağlayanlardan

 

Gelüb vakt-i bahâr âlem safâ-yı gül-şen etdikde

Nevâ-yı bülbülü gûş-i gül-i ra’nâ işitdikde

Uyub ahbâba sen de seyr-i Sa’d-âbâd’a gitdikde

Sirişk-i çeşmimin bak farkı var mı çağlayanlardan

 

Senin bir reng-i zîbân var ki gül-berg-i izârında

Bulunmaz gül-sitân-ı âlemin bâğ-ı bahârında

Otur ihrâma ârâm et bir az havzın kenârında

Sirişk-i çeşmimin bak farkı var mı çağlayanlardan

 

Hevâ-yı perçeminle başka bir hâlet olur serde

Yeni başdan misâl-i Vâsıf uğratdın beni derde

Gamınla gerçi çokdan ağlarım ammâ bugünlerde

Sirişk-i çeşmimin bak farkı var mı çağlayanlardan

(Vezin: Mefâilün mefâilün mefâilün mefâilün)

ENDERUNLU VASIF

 

HAZAN BAHÇELERİ

Kalbim yine üzgün, seni andım da derinden

Geçtim yine dün eski hazan bahçelerinden

Yorgun ve kırılmış gibi en ince yerinden

Geçtim yine dün eski hazan bahçelerinden

 

Senden boşalan bağrıma gözyaşları dolmuş

Gördüm ki yazın bastığımız otları solmuş

Son demde bu mevsim gibi benzimde kül olmuş

Geçtim yine dün eski hazan bahçelerinden

Yahya Kemal BEYATLI

 

ŞARKI

Bir safa bahşedelim gel şu dil-i nâ-şâda

Gidelim serv-i revanim yürü Sa’d-âbâd’a

İşte üç çifte kayık iskelede âmâde

Gidelim serv-i revanim yürü Sa’d-âbâd’a

 

Gülelim oynayalım kâm alalım dünyâdan

Mâ-i tesnîm içelim çeşme-i nev-peydâdan

Görelim âb-ı hayât aktığın ejderhâdan

Gidelim serv-i revanim yürü Sa’d-âbâd’a

 

Geh varıp havz kenarında hırâmân olalım

Geh gelip kasr-ı cinan seyrine hayran olalım

Gâh şarkı okuyup gâh gazel-hân olalım

Gidelim serv-i revanim yürü Sa’d-âbâd’a

 

İzn alıp cum’a namazına deyü mâderden

Bir gün uğrılıyalım çerh-i sitem-perverden

Dolaşıp iskeleye doğru nihan yollardan

Gidelim serv-i revanim yürü Sa’d-âbâd’a

 

Bir sen-ü bir ben-ü bir mutrıb-ı pâkîze-edâ

İznin olursa eğer bir de Nedîm-i şeydâ

Gayrı yârânı bu günlük edip ey şûh feda

Gidelim serv-i revanim yürü Sa’d-âbâd’a

Nedim

Yazar Hakkında

Yazar : admin

Yazar Hakkında :

Yazarın Tüm Yazıları İçin Tıklayınız

Yorumlar
İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.

Yorum onaylama sistemi etkin; yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.

  • Meta