Aşık Tarzı Halk Edebiyatı ve Nazım Şekilleri – KOŞMA

05.05.2014 tarihinde 10. Sınıf Türk Edebiyatı Konu Anlatımı kategorisine eklenmiş, Kişi Okumuş ve 0 Yorum Yapılmış.

 

1.KOŞMA:

Halk edebiyatında en çok kullanılan biçimdir.

Genellikle hece ölçüsünün on birli (6+5 ya da 4+4+3) kalıbıyla yazılır.

Nazım birimi dörtlüktür.

Dörtlük sayısı üç ile beş arasında değişir.

Aşk , tabiat, kahramanlık, gibi temaları işlenir.

Şair koşmanın son dörtlüğünde adını ya da mahlasını söyler.

Uyak düzeni genellikle şöyle olur: abab/ aaab/ axab, cccb, dddb, eeeb,..

İslamiyet’ten önce koşuk nazım şeklinin karşılığıdır.

Koşmanın konularına göre güzelleme, koçaklama, ağıt, taşlama adlı türleri vardır. 

GÜZELLEME: İnsan ve doğa sevgisinin lirik bir edayla işlendiği koşmalara denir.

ÖRNEK:

Kömür gözlüm ne salının karşımda,

Gündüz hayalimde, gece düşümde.

Bir güzelin sevdası var başımda,

Yar sevdası çetin olur yaradan

KARACAOĞLAN

 KOÇAKLAMA: Savaş, yiğitlik, kahramanlık gibi konuları işleyen koşmalara denir. Coşkun ve yiğitçe bir üslupla savaş ve dövüşleri anlatan şiirlerdir.

ÖRNEK

Benden selam olsun Bolu Beyi’ne

Çıkıp şu dağlara yaslanmalıdır

Ok gıcırtısından kalkan sesinden

Dağlar seda verip seslenmelidir

KÖROĞLU

TAŞLAMA: Toplumun veya bireylerin aksayan yönlerini eleştiren koşmalara denir. Bir kimseyi yermek ya da toplumun bozuk yönlerini eleştirmek amacıyla yazılan şiirlerdir.

ÖRNEK

Adalet kalmadı hep zulüm doldu

Geçti şu baharın gülleri soldu

Dünyanın gidişi acayip oldu

Koyun belli değil kurt belli değil

RUHSATİ

AĞIT: Ölen kişinin arkasından duyulan acının ve onun iyiliklerinin işlendiği koşmadır. Bir kimsenin ölümü üzerine duyulan acıları anlatmak amacıyla söylenen şiirlerdir (Anonim halk  şiiri ürünü olan ağıtlar da vardır).

ÖRNEK.

Yürü bre Dadaloğlu’m yürü git

Dertli dertli Çukurova yolun tut

Bunda suçun varsa Hakk’a tövbe et

De ki gayrı bizim iller iniler

DADALOĞLU

Yazar Hakkında
admin

Yazar : admin

Yazar Hakkında :

Yazarın Tüm Yazıları İçin Tıklayınız

Yorumlar
İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.

Yorum onaylama sistemi etkin; yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.