İslami dönem ilk eserleri – Kutadgu Bilig

21.02.2014 tarihinde 10. Sınıf Türk Edebiyatı Konu Anlatımı kategorisine eklenmiş, Kişi Okumuş ve 0 Yorum Yapılmış.

             11.yy da(1069-1070) Yusuf Has Hacip tarafından yazılmıştır.
             Doğu Karahanlı  hakanı Tabgaç Buğra Han’a sunulmuştur.
             “Saadet veren bilgi” anlamına gelir.
             Konusu, toplum hayatındaki bozuklukları düzeltecek, insanı mutlu edecek yolları bulmak; bu yolları hükümdara öğütler halinde göstermektir.
             Ahlak, dinin önemi, devlet dairesi gibi konulara da değinen didaktik bir eserdir.
             Mesnevi şeklinde yazılmıştır.
             Aruzla 6645 beyit olarak yazılmıştır.
             Eserde 173 tane de dörtlük vardır.
             Dört sembolik kişiye yer verilmiştir.
             Ödülmiş = Akıl, Zeka = Vezirin oğlu
              Ay-Toldu = Saadet = Veziri sembolize eder.
              Kün-Togdı = Adalet = Hükümdar
              Odgurmuş = Akıbet ( Hayatın Sonu) =Vezirin oğlunun arkadaşı

             İlk siyasetnamedir
             3 nüshası vardır. Mısır, Viyana, Fergana
             Aruzla yazılan ilk Türk edebiyatı ürünüdür.
?           Hakaniye (Karahanlı) Türkçesiyle yazılmıştır.
?           Didaktik (öğretici) bir eserdir.
?         Alegorik bir anlatım kullanılmıştır.
KUTADGU BİLİGDEN BÖLÜMLER
1. a. Okuduğunuz metnin olay örgüsünü ve eserde anlatılanları dikkate alarak aşağıdaki şemayı inceleyiniz.
1. Hükümdar Kün-Toğdı, Ay-Toldı’ya adalet vasfını söyler. (XVII)
2. Hükümdarın Ay-Toldı’ya suali
3. Ay-Toldı’nın hükümdara cevabı
4. Hükümdarın Ay-Toldı’ya suali
 5. Ay-Toldı’nın hükümdara cevabı
6. Hükümdar Kün-Toğdı, Ay-Toldı’ya adalet vasfının nasıl olduğunu söyler.
7. Ay-Toldı’nın hükümdara suali
8. Hükümdarın Ay-Toldı’ya  cevabı
9. Ay-Toldı’nın hükümdara suali
10. Hükümdarın Ay Toldı’ya cevabı
11. Ay-Toldı’ nın hükümda­ra suali
12. Hüküm­darın Ay-Toldı’ya cevabı
13. Ay-Toldı’ nın hükümda­ra suali
14. Hükümdarın Ay-Toldı’ya cevabı
b. Şemadaki numaralı kutucuklarda adı geçen kişilerin metindeki işlevini ve belirtilen bölüm­lerde neleri anlattıklarını birer cümleyle aşağıya yazınız.
1. (Hükümdar) Hükümdar, canı sıkıldı bir zamanda Ay-Toldı’yı huzuruna çağırır. Elinde bir bıçak, solunda acı ot ve sağında şeker bulunur.
2. (Hükümdar) Benim karşımda neden sessiz duruyorsun diye Ay-Toldı’ya sorar.
3.( Ay-Toldı) Ben sende değişik bir hal gördüm, ondan çekinirim. Çünkü bilgililer der ki: Alim insan sinirlendiği zaman onun yanında durma.
4.( Hükümdar) Hükümdar Ay-Toldı’ya neden hayret ettiğini sorar.
5.( Ay-Toldı) Ay-Toldı  Hükümdar’a: ”Elinde bıçak, solundaki acı ot ve sağındaki şekeri  görünce bunların ne anlama geldiğini merak ettim, ondan bir şey söyleyemedim.”
6.( Hükümdar) Hükümdar, Ay-Toldı’ya oturduğu tahtın doğruluğun sembolü olduğunu, elinde bıçağın işi uzatmadan bitirmek için kullandığı, şekere gelince adalet isteyenlerin işlerinin hallettiğini belirtir. Bunun neticesinde Hükümdar kendisinin adalet olduğunu vurgular.
7.( Ay-Toldı) Hükümdar’a senin gücünü bilirim ve sana nasıl hizmet edebilirim, der.
8.( Hükümdar) Ay-Toldı’ya hoşlanmadığım şeylerden uzak dur, özellikle yalan söylemekten ve zulüm etmekten uzak dur,  der.
9.( Ay-Toldı) Ay-Toldı, Hükümdar’a iyiliğin nasıl bir şey olduğunu sorar.
10. (Hükümdar) Hükümdar:” Ay-Toldı’ya iyilik faydalı olmak ve onun kimsenin başına kakmamaktır.  “ der.
11. (Ay-Toldı) Ay-Toldı, Hükümdar doğruluğu anlatmasını  ne doğruluğun ne olduğunu sorar.
12. (Hükümdar) Hükümdar:”Doğruluk, insanın düşündüğü ile yaptıklarının bir olmasıdır. İçi dışı bir olmaktır”der.

Please follow and like us:
Yazar Hakkında

Yazar : admin

Yazar Hakkında :

Yazarın Tüm Yazıları İçin Tıklayınız

Yorumlar
İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.

Yorum onaylama sistemi etkin; yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.

  • Meta

  • Enjoy this blog? Please spread the word :)