10. SINIF TÜRK EDEBİYATI KONU ANLATIMI – COŞKU VE HEYECANI DİLE GETİREN METİNLER

03.12.2013 tarihinde 10. Sınıf Türk Edebiyatı Konu Anlatımı kategorisine eklenmiş, Kişi Okumuş ve 0 Yorum Yapılmış.

GENEL ÖZELLİKLER
             Sade bir Türkçe kullanılmıştır.
             Türklerin yazıyı henüz kullanmadıkları dönemde oluşmuş bir edebiyattır.
             Yazı olmadığı için bu dönemde sadece şiirle ilgili ürünler vardır.
             Olağanüstü olayları anlatan destanlar bu dönemin en önemli ürünleridir. 
             Sözlü edebiyat ürünleri din törenlerinde doğmuş, din dışı törenlerde gelişmiştir.
             Şiir söyleyen kişilere “ozan”, “kam” , ”baksı” , “şaman” gibi adlar verilmiştir.
             Şairler, şiirlerini “kopuz” adı verilen saz eşliğinde söyler.
             Dini törenlerde söylenen şiirlere “yır” adı verilir. Şiirler hece ölçüsüyle söylenmiştir.
             Kafiye olarak genelde yarım kafiye kullanılmıştır. Kafiye düzeni (abab-cccb-dddb….) biçimindedir.
             Nazım birimi dörtlüktür.
             Sözle musiki beraber kullanılmıştır.
             Din, aşk, savaş, yiğitlik, doğa, ölüm gibi konular işlenmiştir.
             Benzetmelerde doğadan yararlanılmıştır.
             Sürek avlarına “sığır”, kurban ve ziyafet törenlerine “şölen”, yas, ölüm törenlerine “yuğ” adı verişmiştir.
             Şiirlerdeki ahenk, ölçü ve uyağın dışında ses, hece tekrarları ve aliterasyonla sağlanmıştır.
             Anonim bir özellik taşırlar.
İslamiyet öncesi Türk edebiyatının sözlü ürünleri

             Koşuk
             Sagu
             Sav
             Destan
koşuk
             Yiğitlik, aşk, doğa gibi konular işlenmiştir.
             Kafiye düzeni “aaab-cccb-dddb” şeklindedir.
             Halk edebiyatındaki karşılığı “koşma”
             Divan edebiyatındaki karşılığı “gazel” dir.
             Sığır(av töreni) ve şölen(kurban töreni) adı verilen törenlerde söylenir.
Sagu
             Devlet büyüklerinin ölümü üzerine duyulan acıyı dile getirmek için söylenen şiirlerdir.
             Kafiye düzeni koşuktaki gibidir.
             Halk edebiyatındaki karşılığı “ağıt”
             Divan edebiyatındaki karşılığı “mersiye”dir.
Sav
             Bugünkü atasözünün yerine kullanılmıştır.
             Bir düşünceyi, bir deneyimi, bir öğüdü, en az sözcükle kısaca anlatan kalıplaşmış sözlerdir.
             Biçim olarak cümle veya iki dize şeklinde söylenir.
Destan
             Eski çağlarda savaş, göç ve afet gibi önemli olayların etkisiyle söylenmiş, uzun, manzum, yiğitlik öykülerinin derlenip düzenlendiği şiirlerdir.
             Manzumdurlar
             Zamanla değişikliğe uğrayabilirler.
             Anonimdirler.
             Olay ve kişiler olağanüstüdür
             Kahramanlar önemli bir yer tutar.
             Kahramanlar seçkin tabakadan seçilir.
             Tanrılar olaylara karışır.
             Ulusal dille söylenir.
             Destanlar, oluşumları bakımından “doğal destan” ve “yapay destan” olmak üzere ikiye ayrılır.
             Doğal Destan: Toplumu derinden etkileyen(göç,deprem,savaş…) olayların anlatıldığı destanlardır.
             Doğal destanların oluşumunda 3 safha vardır.
•             Doğuş Safhası
•             Yayılma Safhası
•             Derleme Safhası
             Yapma Destan:Bir ozan tarafından doğal destanlara benzetilerek yaratılır.
•Kayıp Cennet (Milton- İngiliz Edebiyatı): İnsanın cennetten kovuluşu ve Tanrı’nın şeytanla mücadelesini anlatır.
•Kurtarılmış Kudüs (Tasso- İtalyan Edebiyatı): I. Haçlı seferinde Kudüs’ün alınışı anlatılır.)
•İlahi Komedya (Dante- İtalyan Edebiyatı): Öteki dünyaya Dante’nin yaptığı 7 günlük gezi anlatılır.
•Çılgın Orlando (Ludovico Ariosto- İtalyan Edebiyatı): Bu destanda Charlemagne döneminde Hıristiyanlar ile Müslümanlar arasında geçen savaşlar anlatılmıştır.
Türklerin Yapay Destanları
Kuvay-ı Milliye Destanı : Nazım Hikmet
Üç Şehitler Destanı : Fazıl Hüsnü Dağlarca
Çanakkale Destanı: Mehmet Akif Ersoy
Genç Osman Destanı: Kayıkçı Kul Mustafa
Selçukname: Yazıcıoğlu Ali

Please follow and like us:
Yazar Hakkında

Yazar : admin

Yazar Hakkında :

Yazarın Tüm Yazıları İçin Tıklayınız

Yorumlar
İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.

Yorum onaylama sistemi etkin; yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.

  • Meta

  • Enjoy this blog? Please spread the word :)