9. Sınıf Türk Edebiytaı Konu Anlatımı- Şiirde Tema ve Konu

06.11.2013 tarihinde 9. Sınıf Türk Edebiyatı Konu Anlatımı kategorisine eklenmiş, Kişi Okumuş ve 0 Yorum Yapılmış.

Konu: Üzerinde söz söylenilen, fikir yürütülen, yazı yazılan   herhangi bir olay, düşünce veya duruma konu denir.
Tema: Şiirde dile getirilen duygu, düşünce ve hayale tema  denir.
Şiir bir düşünce yazısı olmadığı için “tema” sözcüğünden daha çok esrede dile getirilen duygu ve hayali anlamalıyız.
Şiirde tema kimi zaman bir aşk, ayrılık acısı, ölüm korkusu  gibi bireysel duygular kimi zaman da başka insanlar için üzüntülerin yer aldığı toplumsal konuları da içerebilir
             Her eserin bir yazılış amacı,iletmek istediği bir mesaj vardır.
             Eserde iletilmek istenen mesaja “tema”denir.
             Şiirde işlenen temalar soyut bir kavram veya düşüncedir.
             Şiirde somutlaştırılan temaya da “konu”denir.
             Şiirde işlenen temanın şiirin yazıldığı dönemle ve şairle ilişkisi vardır.
             Temayı bulmak için “şair,bu şiiri niçin yazmıştır?”sorusu sorulur.

                                        KONULARINA GÖRE ŞİİR TÜRLERİ
LİRİK ŞİİR
             Aşk,ayrılık,ölüm ve özlem gibi konular işlenir.
             Duygu,coşku ve akıcılık söz konusudur.
             Gazel,şarkı,murabba,koşma,semai lirik şiire örmektir.
             İlk örneğini Yunan edebiyatından “Sapho” ve “Alkaeus” vermiştir.
             Tanzimat döneminde bu şiir türüne “rebabi”denmiştir.
             Fuzuli,Nedim,Baki,Karacaoğlan,Yunus Emre,Tevfik Fikret,Yahya Kemal Beyatlı bu türde örnekler vermiştir.
ÖRNEK
Sakın bir söz söyleme,yüzüme bakma sakın
Sesini duyan olur sana göz koyan olur
Düşmanımdır seni kim bulursa cana yakın
Annen bile okşasa benim bağrım kan olur
                                Faruk Nafiz Çamlıbel
PASTORAL ŞİİR
             Doğa güzelliklerini,kır ve doğa sevgisini,orman,yayla,dağ,köy ve çoban yaşamını,bunlara karşı duyulan özlemleri anlatan şiirlerdir.
             Şair doğa karşısındaki duygularını anlatıyorsa “idil”,bir çobanla karşılıklı konuşuyormuş gibi anlatıyorsa “eglog”adını alır.
             İlk örneğini Yunanlı şairler “Theokritos” ve “Virgilius”
             Edebiyatımızda ilk örneğini “Abdülhak Hamit Tarhan” vermiştir.(Sahra)
ÖRNEK
Uçun kuşlar uçun doğduğum yere
Şimdi dağlarında mor sümbül vardır
Ormanlar koynunda bir serin dere
Dikenler içinde sarı gül vardır.
                    Rıza Tevfik Bölükbaşı
3-DİDAKTİK ŞİİR
             Bilgi vermek,öğretmek,öğüt vermek gibi öğretici amaç taşıyan şiirlerdir.
             Duygu yönü zayıf olduğu için kuru bir üslubu vardır.
             Manzum hikayeler ve fablar didaktiktir.
             İlk örneğini “Hesiodos”vermiştir.
             Edebiyatımızda “ta’limi”olarak bilinir.
             “Kutadgu Bilig,Atabet-ül Hakayık,Garipname,Hayriyye,Hayrabat”bu türün örneğidir.
                         ÖRNEK:
                      İlim,kula açılmış bir kucaktır
                      Aydınlıktır,meş’aledir,ocaktır.
                      İlmin yüzü samimidir,sıcaktır.
                      Cehaletin yüzü soğuk,buz oğul.
                        
4. EPİK (DESTANSI) ŞİİR
                      Destansı özellikler gösteren şiirlerdir.
                      Kahramanlık,yiğitlik gibi konular işlenir.
                      İlk örneği “Homeros’un İliada ve Odysseia” destanı kabul edilir.
                      Epik şiirlerin çoğu insanları coşturduğu için lirik şiir özellikleri de taşır.
ÖRNEK.
Atıldı bir Mehmetçik,büyüyü bozdu,
Bir düşman süngüsüne,göğsünden,
Bu şehadetle kayalar yarıldı sanki,
Dipçik gürültüsünden.
                     ***
Soruyordu herkes birbirine,
Parlayan şey bu mu?
Muzaffer oluyordu bileklerimizde,
Tarihinin ilk dipçik hücumu
                                      Fazıl Hüsnü Dağlarca
5. SATİRİK(YERGİ)ŞİİR
             Kişinin ve toplumun bozuk ve aksak yönlerini iğneli,alaycı bir dille eleştiren şiirlerdir.
             Halk edebiyatında “taşlama”,Divan edebiyatında “hicviye”,günümüz edebiyatında “yergi”adını alır.
             “Şeyhi,Nef’i,Ziya Paşa” bu türün örneklerini vermiştir.
ÖRNEK:
Benim bu gidişe aklım ermiyor
Fukara halini kimse sormuyor
Padişah sikkesi selam vermiyor
Kefensiz kalacak ölümüz bizim
Şu yalan dünyaya hoş olamadık
Şu sıska öküze eş olamadık
Bir gün sıra gelip baş olamadık
Söylemeden âciz dilimiz bizim
                      Serdari
6. DRAMATİK ŞİİR
             Tiyatronun manzum şekline denir.
             Kaynağı eski Yunan edebiyatıdır.
             Eski Yunan edebiyatında,tiyatroyla birlikte doğmuştur.
             Batıda “Corneille”,”Shakespeare”,”Racine” bu türde örnekler vermiştir.
ÖRNEK:
Hoşça kal doğduğum kent Turova
Çocuklarımız uçurumlardan atılıyor
Ahlaklılara kölelik için yalnızca kadınlarımız
Bırakılıyor.

Please follow and like us:
Yazar Hakkında

Yazar : admin

Yazar Hakkında :

Yazarın Tüm Yazıları İçin Tıklayınız

Yorumlar
İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.

Yorum onaylama sistemi etkin; yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.

  • Meta

  • Enjoy this blog? Please spread the word :)