12. SINIF TÜRK EDEBİYATI KONU ANLATIMI-MİLLİ EDEBİYAT ZEVK VE ANLAYIŞINI SÜRDÜREN ŞİİR

18.11.2013 tarihinde 12.Sınıf Türk Edebiyatı Konu Anlatımı kategorisine eklenmiş, Kişi Okumuş ve 0 Yorum Yapılmış.

Türkçülük akımı, Türk edebiyatında 1911-1923 yılları arasında Milli Edebiyat akımının doğmasını sağlamıştır.
1911’de Selanikte çıkarılan Genç Kalemler dergisi çevresinde bir araya gelen Ömer Seyfettin, Ali Canip Yöntem ve Ziya Gökalp yazdıkları şiir ve makalelerle bu akımın ilkelerini ortaya koymuşlardır.
Ömer Seyfettin’in  Genç Kalemler dergisinde imzasız olarak yazdığı “Yeni Lisan” başlıklı makaleler Milli Edebiyatın bildirgesidir. Bu yazılarda:
Türk diline büyük önem verilmesi gerektiği,
Yabancı dillerin kurallarının terk edileceği,
Yabancı sözcükler yerine onların Türkçe karşılıklarının kullanılacağı,
Yurtseverlik, kahramanlık ve bireysel konuların ele alınacağı belirtilmiştir.
Milli Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir;
Cumhuriyet dönemi saf şiirini andırır. Tema yönünden onlardan ayrılır.
Milli Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiirin özellikleri:
·         Kurtuluş Savaşı’nın etkilerinin sürdüğü dönemde ortaya çıkmış, dünyadaki milliyetçilik akımından etkilenmiştir.
·         Milliyetçi bir yapısının olması nedeniyle Türk diline büyük önem verilmiştir.
·         Yabancı dillerin dil kuralları terk edilmiştir.
·         Yabancı sözcükler yerine mümkün olduğunda Türkçe karşılıkları kullanılmıştır.
·         Hece vezni kullanılmıştır.
·         Millî konulara yer verilmiştir, millî hisler ön plândadır.
·         Sözcükler ilk anlamlarıyla kullanılır.
·         Şiirlerde halk arasından seçilmiş sıradan insanlar vardır.
·         Şairler şiirlerini, Kültür Haftası, Hisar, Çınaraltı gibi dergilerde yayımlamışlardır.
·         Milli edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiirin tema ve içerik bakımından Halk şiiri ve Millî edebiyat dönemi şiiriyle benzer ve farklı özelliklere göre karşılaştıracak olursak;
·         Milli edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiirlerde genellikle bireysel nitelikli konular işlenmiş gibi görünse de aslında şairler bireysel olarak çıktıkları yolda milli ve yerli konuları ve manzaraları işlemişlerdir.
·         Halk şiiri ve Millî edebiyat dönemi şiirleriyle Milli edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şiir benzer temalar etrafında şiirler yazılmıştır.
·         Şiirlerde hece ölçüsü ve ahenk unsurları başarıyla kullanılmıştır.
·         Şiirlerde hemen hemen aynı edebî sanatlar kullanılmıştır.
·         Milli edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şairler birer dergi etrafında kümelenmişlerdir.
·         Milli edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren şairler, batı edebiyatçılarından diğerlerine göre daha fazla etkilenmişlerdir.
·         Milli Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şairler ve Edebi Topluluklar
1.       AHMET KUTSİ TECER (1901-1967)
*  Felsefecidir. Edebiyat öğretmenliği, milletvekilliği  yaptı. Bir folklor ve halk edebiyatı araştırıcısıdır.
*  Halk kültürünün öğelerini (türkü, masal…) derledi.
* Âşık Veysel’i Türkiye’ye tanıttı.
* Halk kültürüne geniş yer vermiştir. “Köşe Başı” Adlı yapıtını ortaoyunu tekniklerinden faydalanarak yazmıştır. “Koçyiğit Köroğlu” yapıtı bir tür folklor araştırması niteliği taşır.
*  Hece ölçüsüyle şiir yazma geleneğinin içinde yeni biçimler arayan bir şairdir. 5 Hececiler gurubuna katılmadan aynı dönemde hece ile şiirler yazmıştır.
*  Şiirinde halk yazını öğeleriyle batı tekniklerini birleştirme çabası görülür.
*  Duygusal yönü ağır basan memleket şiirlerini içtenlikle ve ince bir söyleyiş güzelliği ile yazmıştır.
*  Dergâh, Varlık, Oluş…dergilerinde yazılar yazmıştır.
*Ahmet Kutsi Tecer, şahsi-ferdi duyguları işeleyen şiirleri dışında kalan ve memleket sevgisini işleyen şiirleri ile Faruk Nafiz’in öncülük ettiği memleketçi şiir akımının temsilcilerinden sayılır.
* Çıngırak, Ilgaz Dağlarından, Nerdesin, Orda Bir Köy Var Uzakta, Seni Seviyorum Demek İsterdim… şiirleridnen bazılarıdır.
“Neredesin?” şiiriyle tanınmış ve sevilmiştir.
Şair ve oyun yazarıdır.
Halk şiiri geleneğine bağlı bir şairidir; Âşık Veysel’i edebiyat dünyamıza o tanıtmıştır.
Eserleri:
Şiir:
Şiirler
Oyunları:
 Koçyiğit Köroğlu,
Köşebaşı.
2. ARİF NİHAT ASYA (1904-1975)
Milliyetçi şiirleriyle tanınan ve Adana’nın kurtuluş günü olan 5 Ocak günü yazdığı ünlü “Bayrak” şiirinden dolayı “Bayrak şairi” olarak da anılır.
Edebiyat öğretmenliği, milletvekilliği yaptı.
Yapıtlarında millet, vatan, bayrak, kahramanlık, tarih, aşk, doğa temalarını işlemmiştir.
Aruz, hece, serbest ölçü ile yazmıştır.
Din ve kahramanlık duygusu, şiirlerinde öne çıkmıştır.
Cumhuriyet döneminin en ünlü rubai şairidir.
Hece ve aruzu kullandığı şiirlerin yanı sıra serbest şiirler de yazmıştır.
Dini ve millî duyguları, kahramanlıkları sade bir dille şiirleştirmiştir.
Eserleri:
Şiir: Bir Bayrak Rüzgâr Bekliyor, Kıbrıs Rubaileri, Köprü.
Mensur Şiir: Yastığımın Rüyası, Ayetler.
Düzyazı: Kanatlar ve Gagalar, Terazi Kendini Tartmaz.
3. KEMALETTİN KAMU (1901-1948)
Vatan sevgisini, aşk, gurbet ve doğa sevgisini işlediği şiirleriyle tanınır.
“Bingöl Çobanları” adlı pastoral şiiri oldukça ünlüdür.
Eserleri:
Şiir: Gurbet, Bingöl Çobanları
4. ÖMER BEDRETTİN UŞAKLI (1904-1946)
*Biçim açısından Hecenin Beş Şairi’ne yakın durur. Ama öz yönünden onlardan ayrılır. Daha çok Faruk Nafiz Çamlıbel, Orhan Seyfi Orhon çizgisindeki yurt şiiri anlayışının etkisindedir.
2. *Şiirlerinde izlenimci bir gözle algıladığı doğayı, ülke gerçekleri ve bireysel duyarlılığını özgün bir yaklaşımla yansıtır. Annesi ile çocuğunun ölümü, ayrılık acısı, gurbet tedirginlikleri, görev yaptığı, gezip gördüğü yerlerdeki toplumsal sorunlar duyarlılığını besleyen başlıca öğeler oldu.
*Şiirlerinin önemli bir bölümü Türk Müziği bestekarları tarafından bestelenmiştir. Özellikle Kaptanzade Ali Rıza Bey ve Cevdet Çağla’nın yaptığı besteler halk tarafından çok sevilmiş ve beğenilmiştir. Yıldızların Altında, Eğilmez Başın Gibi, Kapıldım Gidiyorum adlı besteler buna örnek verilebilir.
Hece ölçüsüyle şiirler yazmıştır.
Anadolu’yu, tarihi, deniz güzelliklerini işlemiştir.
Şiir kitapları:
Deniz Sarhoşları,
Yayla Dumanı,
Sarı Kız Mermerleri,
Yayla Dumanı
Deniz Hasreti.
5. ORHAN ŞAİK GÖKYAY (1902-1994)
Edebiyat tarihi ve dil araştırmacısı, şair, öğretmen.
“Bu Vatan Kimin” şiiri ile hafızalarda yer etmiş vatansever bir şairdir.
Edebiyat alanında şairliğinden çok eleştirmenliği ve araştırmacılığı ile öne çıktı. Dil konusunda yaptığı en önemli çalışma Dede Korkut Hikâyeleri’ni sadeleştirmesidi.
Bestesi Arif Sami Toker’e ait olan ve Türk Müziği’nin klasikleri arasında sayılan “Çıksam Şu Dağların Yücelerine” şarkısının güftesinin yazarıdır.
Yaşamı boyunca yalnızca beş şiirini Türkçe ve İngilizce olarak 1976’da yayımlamış olan şairin şiirleri ölümünden sonra “Bu Vatan Kimin” adı altında kitaplaştırıldı.
İlk şiirlerini aruzla yazmış, sonradan heceye geçmiştir. Önceleri aşık tarzına uygun, çoğunlukla ulusal konuları işleyen lirik şiirler yazdı. 1940’tan sonra edebiyat tarihi, folklor, halk edebiyatı araştırmalarına yöneldi.
Önceleri âşık tarzına uygun, çoğunlukla ulusal konuları işleyen lirik şiirler yazdı.
1940′lardan sonra edebiyat tarihi, folklor ve halk edebiyatı araştırmalarına yöneldi.
Eserleri:
Şiir:
Bu Vatan Kimin?
Düzyazı:
 Dedem Korkut’un Kitabı,
 Kâtip Çelebi’den Seçmeler,
Destursuz Bağa Girenler
6. ZEKİ ÖMER DEFNE (1903-1992)
Halk Edebiyatı geleneklerine bağlı ve hece ölçüsünde çağdaş şiirler yazdı.
Anadolu’yu şiirlerinin ana teması olarak aldı. Yurt güzellemeleriyle tanındı.
Eserleri:
Şiir: Denizden Çalınmış Ülke, Sessiz Nehir, Kardelenler
7. BEHÇET KEMAL ÇAĞLAR (1908-1969)
Halk şiiri biçim özellikleriyle şiirler yazmıştır.
Atatürk’e ve cumhuriyete olan sevgisini anlatmıştır.
“Ankaralı Âşık Ömer” takma adıyla şiirler de yazmıştır.
Eserleri:
Şiir: Erciyes’ten Kopan Çığ, Burada Bir Kalp Çarpıyor, Benden İçeri
8. HÜSEYİN NİHAL ATSIZ (1905-1975)
Şiir, roman ve araştırma alanlarında eser vermişlerdir.
Türkçülük akımının önemli temsilcilerindedir. Türkçülük akımını destekleyen Atsız Mecmua, Orhun, Orkun, Ötüken gibi dergiler çıkarmış. Düşüncelerini bu dergilerde ortaya koymuştur.
Tarihi romanlar yazmıştır.
Romanlarında efsane mitos, destan geleneğinden yararlanmıştır. Göktürk dönemini yalın bir dille anlatmıştır.
Eserleri
Roman: Bozkurtların Ölümü, Bozkurtlar Diriliyor, Ruh Adam, Deli Kurt, Dalkavuklar Gecesi
9. NECMETTİN HALİL ONAN (1902-1968)
Şiire aruz ölçüsü ile başlamıştır.
Bireysel veya milli duygularla örülü hece şiirleriyle tanındı.
Milli Edebiyat hareketinin ge­liştiği sırada yetişen şair, şiirlerinde bireysel duygulanışlarıyla, ulusal duyguları birlikte işlemiştir.
“Bir Yolcuya” şiiri hamaset edebiyatının en güzel örneklerindendir.
Eserleri
Şiir: Çakıl Taşları, Bir Yudum Daha
Roman: İşleyen Yara, Kolejli Nereye
Araştırma: İzahlı Divan Şiiri Antolojisi
10. ŞÜKUFE NİHAL BAŞAR (1896-1973)
İlk şiirlerinde aruz ölçüsünü kul­landı. Sonra Milli Edebiyat akımını benimseyerek hece ölçüsüne döndü.
Şiirlerinde romantik duyguları, hikâye ve roman­larında ise toplum sorunlarını, kadın problemle­rini işledi.
Eserleri
Şiir: Yıldızlar ve Gölgeler, Hazan Rüzgârları, Gayya, Su, Şile Yolları, Sabah Kuşları, Yerden Göğe
Hikâye: Tevekkülün Cezası
Roman: Renksiz Istırap, Yakut Kayalar, Çöl Güne­şi, Yalnız Dönüyorum, Domaniç Dağlarının Yolcusu, Çölde Sabah Oluyor
Gezi: Finlandiya
11. COŞKUN ERTEPINAR (1914-2005)
Kendine özgü bir şiir tarzı oluşturmuş, ölçülü ve uyaklı şiir kaleme almıştır.
Şiirlerinde memleket sevgisi, barış, kardeşlik ve dostluk gibi konulara ağırlık vermiştir.
ESERLERİ
Dönülmez Zaman İçin, Tek Adam, Kaderden Yana, Mevsimlerin Ötesinden, Şu Dağlar Bizim Dağlar, Güzel Dünya, Zaman Bahçesinde Tek Adam, Destan Atatürk, Sevginin Yedi Rengi: Şiir
12. BEDRİ RAHMİ EYUBOĞLU (1911-1975)
Halk edebiyatının masal, şiir, deyiş gibi türlerine karşı duyduğu hayranlık, şiirlerine yansımıştır. Bundan dolayı şiirleri, resimleriyle büyük bir benzerlik gösterir.
ESERLERİ
Yaradana Mektuplar, Karadut, Tuz, Dol Karabakır Dol, Yaşadım, Üçü Birden, Dördü Birden: Şiir
Gezi yazısı :  Canım Anadolu, Tezek
Düz yazı:  Delifişek
13. MİTHAT CEMAL KUNTAY (1885-1956)
*Şair, yazar, hukukçu.
*Meşrutiyet dönemi, II. Abdülhamit ve mütareke yıllarını konu aldığı “Üç İstanbul” romanı ile başarı sağlamıştır.
*Yazdığı vatanseverlik şiirleri onu Türk edebiyatının en tanınmış hamaset şairlerinden birisi yaptı.
*30 Ağustos Zaferi’nden sonra yazdığı ‘Vatan Hisleri’ adlı şiirinin son iki mısrası TBMM’de Mustafa Kemal tarafından okundu: Ölmez bu vatan farz-ı muhal ölse de hattâ / Çekmez kürenin sırtı bu tâbât-ı cesîmi (Ölmez bu vatan varsayalım ölse bile / Çekmez dünyanın bedeni bu kocaman tabutu).
*Şiirlerinde aruzu ustaca kullandı. Ağır bir dille sahip olan şair, dilini zamanla sadeleştirmiştir. *Vatan ve millet sevgisi temalı epik ve lirik şiirleri yazdı. Hiciv türünde de şiirler yazdı, aşk temasını hemen hemen hiç işlemedi. Hiçbir edebi topluluğa katılmadı.
*Oyunlarında yalın bir dil kullandı, yurt sevgisi konusunu işledi.
*Yazdığı tek roman olan Üç İstanbul, onun en önemli eseridir. Eser, II.Abdülhamit II. Meşrutiyet ve Mütareke yıllarının İstanbul’unu anlatır. Eserin, yazarın hayatını yansıttığı söylenir. Roman, 1983 yılında TRT tarafından televizyon dizisi olarak çekilmiştir.
*Monografileri, titizlikle düzenlenmiş birer belgeler kitabı gibidir.
*Kuntay, ayrıca edebiyat araştırmaları yapmış, Fransız yazarlardan tercüme eserler vermiş bir sanatçıdır.
ESERLERİ
Tiyatro oyunları: Kemal, 28 Kanunuevvel
Roman: Üç İstanbul
Biyografi: Mehmed Âkif-Hayatı, Seciyesi, Sanatı ;
İstiklâl Şairi Mehmed Âkif (1944)
Namık Kemal 😀 evrin Olayları ve İnsanları Arasında;
İlkler ve Ötekiler (1944)
Sarıklı İhtilalci Ali Suavi (1946)
Şiir: Türk’ün Şehnamesi
İnceleme ve araştırma: Hitabet ve Münazara Dersleri,  İftira-yı Taassub
Edebiyat Defteri
14.CAHİT KÜLEBİ(1917-1997)
“Memleketçi şiir”e yeni bir ses getirmiştir. Şiirlerinde Anadolu sevgisini, Anadolu insanının çektiği sıkıntıları işlemiştir.Realist ve toplumcudur.
Halk şiirinden, türkülerden yararlanarak çağdaş bir şiir oluşturmuş, konu olarak yurt sevgisini, insan ve doğa sevgisini işlemiştir. Şiirlerinde çocukluğunun ve gençlik yıllarının geçtiği yörelerden izlenimlerini yansıtmıştır.
“Atatürk Kurtuluş Savaşı’nda adlı eseri, Nevit Kodallı’nın “Atatürk Oratoryosu”na temel oluşturdu.
*Hikaye, İstanbul, Sivas Yollarında şiirleri ünlüdür.
ESERLERİ
ŞİİR: Adamın Biri, Rüzgâr,  Atatürk Kurtuluş Savaşında,  Yeşeren Otlar, Süt,
Türk Mavisi,  Sıkıntı ve Umut, Yangın, Güz Türküleri, Bütün Şiirleri
ANI:  İçi Sevda Dolu Yolculuk 1986
DÜZ YAZI: Şiir Her Zaman 1985
BEŞ HECECİLER
Milli Edebiyat döneminde ortaya çıkan “Beş Hececiler” de Milli Edebiyat zevk ve anlayışını sürdüren edebi gruplar arasında sayılır. Halit Fahri Ozansoy, Enis Behiç Koryürek, Yusuf Ziya Ortaç, Orhan Seyfi Orhon ve Faruk Nafiz Çamlıbel’in oluşturduğu bu grubun kaynağı halk şiiri olup genellikle vatan ve millet sevgisini işlerler. Bu akımda Memleketçi bir şiir anlayışı hâkimdir.
HİSARCILAR

1950’lerde “Hisar” dergisi etrafında toplanan Munis Faik Ozansoy, İlhan Geçer, Mehmet Çınarlı, Gültekin Samanoğlu, Mustafa Necati Karaer, Yavuz Bülent Bakiler gibi sanatçıların oluşturduğu edebi topluluktur. Hisarcılar da “Milli Edebiyat Zevk ve Anlayışını Sürdüren Şiir” akımından sayılır.
Yazar Hakkında
admin

Yazar : admin

Yazar Hakkında :

Yazarın Tüm Yazıları İçin Tıklayınız

Yorumlar
İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.

Yorum onaylama sistemi etkin; yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.