11. SINIF TÜRK EDEBİYATI- TANZİMAT EDEBİYATI I. DÖNEM SANATÇILARI

26.11.2013 tarihinde 11.Sınıf Türk Edebiyatı Konu Anlatımı kategorisine eklenmiş, Kişi Okumuş ve 0 Yorum Yapılmış.

İBRAHİM ŞİNASİ (1826 – 1871)
 I. topluluğun öncüsüdür.
 Dilde sadeleşme hareketine öncülük etmiştir.
 Edebiyatımızda noktalama işaretini ilk kez kullanmıştır.
 Kasidelerinde içerik ve şekil bakımından yenilikler görülür.
 Eserlerinde parça güzelliği yerine bütün güzelliğine önem vermiştir.
 La Fontaine’in fabllarını manzum olarak çevirmiştir.
 Durub-ı Emsal-i Osmaniye adlı eseriyle atasözlerini  bilimsel bir anlayışla derlemiştir.
 İlk tiyatro eserimiz olan Şair Evlenmesi’ni (1860)  yazmıştır. Şair Evlenmesi, görücü usulü ile evliliğin
yanlışlığını konu edinir.
 İlk özel gazete Tercüman-ı Ahval’i (1860) Agâh Efendi’yle birlikte çıkarmıştır.
 İlk makale olan Tercüman-ı Ahval Mukaddimesi’ni (1860) yazmıştır.
 Tasvir-i Efkâr gazetesini çıkarmıştır (1862).
 Batı’dan yaptığı şiir çevirilerini Tercüme-i Manzume’de toplamıştır.
 Klasisizmden etkilenmiştir.
Eserleri
Tiyatro: Şair Evlenmesi
Şiir: Müntehabat-ı Eş’ar
Derleme: Durub-ı Emsal-i Osmaniye

Sözlük: Kamus-ı Osmanî (tamamlayamamıştır)
Çeviri: Tercüme-i Manzume
ZİYA PAŞA (1829 – 1880)
 Şiirleri divan edebiyatı tarzındadır.
 Şiir ve İnşa adlı makalesinde halk edebiyatını; “Harabat”  adlı antoloji ile divan edebiyatını övmüş, bu yüzden Namık Kemal tarafından eleştirilmiştir.
 Hece ölçüsüyle yazdığı şiirleri de vardır. Genellikle aruzu kullanmıştır.
 Bağdatlı Ruhi’ye nazire olarak yazdığı Terkib-i Bent’i önemlidir.
 Şiirleriyle toplumdaki olumsuzlukları eleştirmiş ve felsefi  konuları ele almıştır.
 Dönemin idarecilerine (Özellikle Ali Paşa’ya) yönelik  hicivler yazmıştır (Zafername).
 Çeviriler yapmıştır.
 Toplumsal şiirlerinde hak, hürriyet, adalet, medeniyet, ahlak gibi kavramları işlemiştir.
 Namık Kemal’le birlikte yurt dışında çıkarılan ilk gazete  olan “Hürriyet”i yayımlamıştır.
 Romantizm akımından etkilenmiştir.
Eserleri:
Şiir: Eş’ar-ı Ziya
Antoloji: Harabat (Antoloji, III cilt)
Tercümeleri: Rüya’nın Encamı, Endülüs Tarihi, Engizisyon  Tarihi, Emil, Tartüffe…
Hiciv: Zafername (Nazım-nesir karışık)
Makale: Şiir ve İnşa
Mektup: Veraset Mektupları
Anı: Defter-i Amal
NAMIK KEMAL (1840 – 1888)
 “Vatan şairi”dir.
 Şiir, eleştiri, biyografi, roman, tarih, makale gibi farklı türlerde  eserler vermiştir.
 “Toplum için sanat” anlayışındadır.
 Eserlerinde vatan, hürriyet, özgürlük, eşitlik gibi konuları  işlemiştir.
 Edebiyatçı kimliği kadar fikir adamı kimliği de önemlidir.
 Dilin sadeleşmesi taraftarıdır.
 Şiirlerini, heyecanlı bir söylevci edasıyla yazmıştır.
 Hece ile şiirler de yazmıştır; ama genellikle aruzu kullanmıştır.
 Şiirlerinde hem konu hem de biçim bakımından yenilikler  görülür.
 Ziya Paşa’nın eski edebiyatı övdüğü “Harabat” adlı antolojisini  eleştirmek amacıyla yazdığı “Tahrib-i Harabat”la  ilk eleştiri kitabı örneğini vermiştir.
 Namık Kemal, tiyatrolarında aşk dramları, vatanseverlik,  fedakârlık, ahlak gibi konuları işlemiştir.
 “Vatan Makalesi” adlı önemli bir yazısı vardır.
 Tasvir-i Efkâr gazetesini Şinasi’den devralmıştır.
 Ziya Paşa ile birlikte Londra’da Hürriyet gazetesini  çıkarmıştır.
 Mektupları vardır. Magosa’da yazdığı mektuplar Batılı anlamda anı türünün ilk örneği sayılmaktadır.
 Romantizmden etkilenmiştir.
Eserleri:
Romanları: İntibah, Cezmi
Tiyatroları: Vatan yahut Silistre, Gülnihal, Kara Bela, Akif Bey, Celalettin Harzemşah
Eleştirileri: Tahrib-i Harabat, Takib-i Harabat (iki eser de Ziya Paşanın Harabat’ına karşı yazılmıştır.), İrfan Paşa’ya Mektup, Renan Müdafaanamesi
Tarih: Devr-i İstila, Kanije, Silistre Muhasarası, Osmanlı Tarihi, Büyük İslam Tarihi
Biyografi: Evrak-ı Perişan (Fatih, Yavuz Sultan ve Selahattin Eyyubi’yi anlatır.)
Anı: Magosa Mektupları
AHMET MİTHAT EFENDİ (1844 – 1912)
 Eserlerini “halk için roman anlayışıyla” yazmıştır.
 Döneminin en çok eser veren yazarıdır.
 “Yazı makinesi” olarak nitelenen yazar, roman, hikâye ve tiyatro gibi birçok türde eser vermiştir.
 Romanlarında halkı bilgilendirmek için akışı keserek  ansiklopedik bilgiler vermiştir.
 Tercüman-ı Hakikat gazetesini çıkarmıştır.
 Teknik ve üslup bakımından zayıf eserler vermiştir.
 Dili sade ve anlaşılırdır.
 Hayatını kalemiyle kazanan ilk yazarımızdır.
 Servet-i Fünun aleyhine “Dekadanlar” adlı bir yazı yazmıştır. Bu yazıyla Servet-i Fünuncu gençleri anlaşılmaz şiirler yazmakla eleştirmiştir.
 Felatun Beyle Rakım Efendi romanında yanlış batılılaşmayı eleştirmiştir. Bu romandaki Felatun Bey
“Doğu”yu, Rakım Efendi “Batı”yı temsil eder.
 Romantizmden etkilenmiştir.
Eserleri:
Hikâye: Kıssadan Hisse, Letaif-i Rivayat (25 cilt)
Romanları: Yeniçeriler, Hasan Mellah, Hüseyin Fellah, Felatun Beyle Rakım Efendi, Süleyman Musli, Henüz On Yedi Yaşında, Esrar-ı Cinayat, Durdane Hanım, Dünyaya İkinci Geliş, Jön Türk, Paris’te Bir Türk…
Tiyatro: Eyvah, Çerkez Özdenler, Çengi
Gezi: Avrupa’da Bir Cevelan
Biyografi: Beşir Fuat
AHMET VEFİK PAŞA (1823 – 1891)
 Devlet adamı ve yazardır.
 Moliere’den yaptığı çeviri ve adaptasyonlarla tanınmıştır.
 Milliyetçilik ve Türkçülük akımlarının ilk temsilcilerindendir.
 Tiyatro tarihimizde özel bir yeri vardır, Türk tiyatrosunun kurucusu sayılmaktadır.
 Lehçe-i Osmanî adlı, Anadolu Türkçesine ait ilk sözlüğü hazırlamıştır.
 Klasisizmden etkilenmiştir.
Eserleri:
Moliere’den Tiyatro Çeviri ve Uyarlamaları: İnfal-i Aşk, Zor Nikah, Zoraki Tabip, Tabib-i Aşk, Meraki, Azarya, Yorgaki Dandini, Savruk, Kocalar Mektebi, Kadınlar Mektebi
Sözlük: Lehçe-i Osmanî
Tarih: Şecere-i Türk Çevirisi (Ebulgazi Bahadır Han’ın bu  önemli eserini Türkiye Türkçesi’ne çevirmiştir.)
ŞEMSETTİN SAMİ (1850 – 1904)
 İlk yerli roman olan Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat’ı yazmıştır.
 Diğer önemli eserleri Kamus-ı Türkî, Kamus-ı Alam ve Orhun Kitabeleri Çevirisi’dir.
DİREKTÖR ALİ BEY (1844 – 1899)
 Tiyatro alanındaki çalışmalarıyla ve özellikle Ayyar Hamza adlı uyarlamasıyla tanınır.
 Diğer önemli eserleri: Kokona Yatıyor (tiyatro), Seyahat Jurnali (Batılı anlamda ilk günlüktür.)
ALİ SUAVİ (1839 – 1878)
 Muhbir gazetesindeki yazılarında sade bir dil kullanarak
Tanzimat dönemindeki dilde Türkçülük hareketine  öncülük etmiştir.
 Milliyetçilik düşüncesinin kökleşmesine çalışmıştır.
 “Hive Hanlığı” adlı eserinde milliyetçi yönü öne çıkar.
 “Kamusü’l-UIum ve’l-Maarif” (Bilim ve Kültür Sözlüğü) adlı bir ansiklopedisi de vardır.

Yazar Hakkında
admin

Yazar : admin

Yazar Hakkında :

Yazarın Tüm Yazıları İçin Tıklayınız

Yorumlar
İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.

Yorum onaylama sistemi etkin; yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.