11. SINIF TÜRK EDEBİYATI-TANZIMAT EDEBIYATININ OLUŞUMU

26.11.2013 tarihinde 11.Sınıf Türk Edebiyatı Konu Anlatımı kategorisine eklenmiş, Kişi Okumuş ve 0 Yorum Yapılmış.

TANZİMAT EDEBİYATININ OLUŞUMU
Tanzimat Edebiyatı, bir kültür ve siyasi hareketin sonucu olarak ortaya çıkmış bir edebi akımdır. 3 Kasım 1839′da Reşit Paşa tarafından ilan edilen ve Gülhane Hattı Hümayunu da denilen yenileşme beratının yürürlüğe konmuş olmasından doğmuştur. Bu olay daha sonraları Tanzimat Fermanı olarak adlandırılacak, gerek siyasi alanda gerek edebi ve gerekse toplumsal hayatta batıya yönelmenin resmi bir belgesi sayılacaktır. Edebiyat Tarihçilerimizde 1839 yılını Tanzimat edebiyatının başlangıcı olarak kabul edeceklerdir.
Amacı, metot bakımından Batılı, öz ve ruh bakımından milli bir edebiyat yaratmaktır. Türk toplumundaki esaslı değişmeleri , fikir ve yenilik hareketlerini yansıtır.

Bu dönem edebiyatı üç dönemde incelenir:

a) Hazırlık dönemi (1839-1860):
• Bu dönem şiirlerinde üzerinde halk edebiyatı etkileri görülür.
• Batı’dan çeviriler dikkat çeker. Özellikle Fransız Edebiyatı’ndan şiir, hikaye ve roman çevirilerinin yapıldığı bir geçiş dönemidir.
• Akif Paşa, Sadullah Paşa, Müfit Paşa, Yusuf Kamil Paşa dönemin önemli isimleridir.
• Divan Edebiyatı ile Tanzimat Edebiyatı arasında bir köprü gibidir.
• Devlet eliyle çıkarılan ilk Türk gazetesi olan TAKVİM-İ VAKAYİ bu dönemde çıkarılır.
• İlk yarı resmi gazete olan Ceride-i Havadis bu dönmede çıkarılmıştır.
• Yusuf Kamil Paşa’nın Fenelon’dan çevirdiği Telemak bu dönemde yapılan ilk çeviri romanımızdır.

b) 1.Dönem Tanzimat Edebiyatı (1860-1877):
1860′ta Tercüman-ı Ahval gazetesinin yayımlanmasıyla başlar, 1877′ye kadar sürer. 1877′de II. Abdulhamit’in Meşrutiyet Meclisi’nin çalışmalarını durdurmasıyla sona erer.
I. Dönem Tanzimat Edebiyatı (1860-1877) Özellikleri:
1.“ Sanat Toplum içindir” anlayışı benimsenmiştir. Sanat, toplumun Batılılaşması için bir araç olarak kullanılmıştır.
2. Eserlerin halkın anlayabileceği sade bir dille yazılması amaçlanmıştır. Ama bu konuda yeterince bir başarı elde edilememiştir.
3. Divan edebiyatının süslü-sanatlı düz yazısı yerine, belli bir düşünceyi iletmeyi amaçlayan yeni bir düzyazı geliştirilmiştir;
4. Noktalama işaretleri ilk kez bu dönemde Şinasi tarafından kullanılmıştır.
5. Konu bakımından Divan şiirinden ayrılınmış, vatan sevgisi, bağımsızlık, hak, eşitlik, adalet gibi sosyal temalar işlenmiştir.
6.Biçim bakımından Divan edebiyatına bağlılık sürmüş; gazel, kaside, murabba, rubai terkib-i bend , terci-i bent gibi nazım biçimleri kullanılmıştır.
7. Tanzimat sanatçıları Fransız edebiyatından etkilenerek klasisizmin ve romantizmin etkisinde kalmışlardır. Şinasi ve Ahmet Vefik Paşa Klasizim , Namık Kemal ve Ahmet Mithat Efendi ise romantizmin etkisinde kalmıştır.
8. Tanzimat romanı, teknik yönden zayıf ve kusurludur. Yazar yer yer romana müdahale der. Kendi duygu ve düşüncelerini de katar.
9.Romanlarda yanlış Batılılaşma, aile sarsıntıları, köle ticareti gibi sosyal temalar işlenmiştir.
10. Tanzimat tiyatrosu, sahne dili ve tekniği açısından başarılıdır.
11. Tiyatro, halkı eğitmek için bir okul gibi düşünülmüştür. Namık Kemal bu doğrultuda eserler vermiştir.
12. Tanzimat edebiyatına aynı zamanda ilkler edebiyatı da denir. Edebi alanda Birçok yenilik edebiyatımızda bu dönemde girmiştir.
13. Birinci dönem sanatçıları, Namık Kemal, Şinasi, Ziya Paşa, Ahmet Mithat Efendi, Ahmet Vefik Paşa, Şemsettin sami, Ali Suavi ve Direktör Ali Bey’dir.

c) 2.Dönem Tanzimat Edebiyatı (1877-1895):
1877′den başlar, 1895 yıllarına kadar sürer. Bu dönem, II. Abdulhamid’in 1.Meşrutiyet Meclisi’ni 1877′de, Osmanlı- Rus savaşı gerekçe göstererek kapatmasıyla başlar. Siyasal alabanda meydana gelen bu baskıcı anlayış aynı zamanda sanat ve edebiyatı da etkilemiştir. Tanzimat I. döneme ait birçok sanatçı yazdığı yazılardan dolayı baskı görmüş, sürgün edilmiş, zindana atılmıştır. Bütün bu olumsuzluklar II. dönem sanatçılarını toplumsal sorunlardan ve konulardan uzaklaştırmış, bireysel temalara yöneltmiştir.

II. Dönem Tanzimat Edebiyatı (1877-1895) Özellikleri:

1. Bu dönemde “sanat toplum içindir” anlayışı bırakılmış, ‘sanat, sanat içindir’ ilkesi benimsenmiştir.
2. Toplumsal konulardan uzaklaşılmış, bireysel temalar ön plana çıkmıştır.
3. Dilde sadeleşme çabası bırakılmıştır. Dil oldukça ağırlaştırılmıştır.
4. Batı edebiyatı türlerinde ürünler verilmiş, sanatçılar daha da ustalaşmıştır.
5. Şiirin konusu genişletilmiş, bireysel konulara dönülmüştür. Ayrıca biçimsel yenilikler getirilmiştir. Recaizâde Mahmut Ekrem, özellikle Abdülhak Hamit’in eserlerinde bu açıkça görülmektedir.
6. Romanda realizmin ve natüralizmin etkisi görülür, ilk realist roman bu dönemde yazılmıştır.
7. Tiyatro önemini yitirmiş, sahne dil ve tekniği açısından başarısız eserler yazılmıştır.
8. Bu dönem Tiyatro eserleri oynanmak için değil okunmak için yazılmıştır. Özellikle Abdulhak Hamid Tarhan’ın tiyatroları bu özellikleri taşır.
9. Dönemin Önemli sanatçıları, Recaizade Mahmut Ekrem, Sami Paşazade Sezai, Abdulhak Hamid Tarhan, Muallim Naci, Nabizade Nazım’dır.

Yazar Hakkında

Yazar : admin

Yazar Hakkında :

Yazarın Tüm Yazıları İçin Tıklayınız

Yorumlar
İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.

Yorum onaylama sistemi etkin; yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.