9.Sınıf Edebiyat Kitabı Cevapları 2.Ünite:Manzume ve Şiir (Sayfa 80,81 8283-84-85-86-87-88-89-90-91)

11.11.2012 tarihinde 9. Sınıf Edebiyat Kitabı Cevapları kategorisine eklenmiş, Kişi Okumuş ve 5 Yorum Yapılmış.

 

2.Manzume ve Şiir  81-88
HAZIRLIK
1. Yukarıdaki fotoğraflarda neler görüyorsunuz? Anlatınız.
1.Resimlerden birinde örgü ören köylü kadınlar diğerinde ise ormanlık bir yer ve küçük bir şelale var.
2. Sınıfınıza getirdiğiniz manzume ve şiiri arkadaşlarınıza okuyunuz. Okuduğunuz metinlerin birbirinden ne yönlerden farklı olduğunu belirleyiniz.
2. Manzumede olay örgüsü vardır. Olay örgüsü, yer, zaman, mekandan oluşur. Şiirde olay örgüsü yoktur. Manzume düz yazı çevrilebilir ama şiir çevrilemez.
3. Aşağıdaki metinleri okuyunuz. Hangi metinde hikâyeye benzeyen bir anlatım vardır? Belirtiniz.
EVİM
Dedemden yadigâr olan bu evi
Kışın fırtınası, yazın alevi
Daha ben doğmadan ihtiyarlatmış.
Fikrim bir hülyaya bazen dalar da
Düşünür, derim ki: “Bu odalarda
Kim bilir kaç kişi oturmuş, yatmış.”

Şimdi bir ben varım, bir de annem var,
Benim ömrüm onun, onunki benim.
Zaten ondan başka dünyada nem var?
Senelerden beri, akşam oldu mu,
Donuk gözleriyle ıssız yolumu
Ondan başka yok ki bir bekleyenim.
Yusuf Ziya ORTAÇ
DÖRTLEME
Gurur
Sevdiceğim, gerçeğimsin, yoğumsun, varımsın,
Hırçın denizimsin, köpüklü dalgalarımsın.
Bir esrik rüzgâr esiyor göz bebeklerinde
Dört mevsim boyuncasın, tekmil ilkbaharımsın.
Fevzi HALICI
3. Evim şiirinin hikayeye benzeyen tarafları vardır.
İNCELEME
1. metin
NERGİS İLE YANKI
Nergis dünyaya geldiğinde
Su perisi olan anası
Ona baktı da uzun uzun
Ya bu dünya güzeli çocuk
Göze gelirse diye meraklandı,
Dar attı kendini falcının yanına,
“Oğlumun ömrü uzun mu falcı baba?”
Falcı mavi saçlı periye dedi ki,
“Evet, ama hiç görmezse kendini..”
Delikanlı Nergis on altısında,
Sevgilisiydi herkesin.
Ama hiçbiri bu talihsizlerin
Sokulamamıştı yanına,
Çünkü döndüğünü bilmiyordu dünya,
Büyümez gibi büyüyordu bervak otu,
Kunduz bilmeden acıkıyordu,
Görmeden bakıyordu geyik.
Güzelliðini bilmeyen güzellik,
Issızdı görkemi içinde,
Nergis büyüsü içinde donuk donuktu.
Hani öğle saati amfitrit
Sallanarak derin sularda
…………
2. metin
DOĞUNUN SEVDALARI
sevda derinlerdedir, oysa Ferhat
üstünü kazmada dağın
kalbimin, yani o yağmur
ve acıdan ocağın
madenini, laciverdi ve mahmur
bir ağrıyla delmede
şirin
ve en asılmaz, en derin
bir şiirin yurt edindiği
billur bir köşke girmede
Leyla
ve mecnuncun, yani o çölden
ve ağıttan otağın
önünde, bir adak gibi
ölüme diz çöktürmede
Leyla
ve yakut, şafak ve irin
ile emzirdiği bir gözün
boynunu vurmada
şirin
sevda derinlerdedir, oysa Ferhat
üstünü kazmada dağın
1.Sınıfınızda iki gruba ayrılınız. Okuduğunuz birinci ve ikinci metni aşağıdaki yönergelere göre inceleyiniz. İnceleme sonucunda grup görüşlerini sözcünüz aracılığıyla tahtaya yazınız.
a. Metinlerin hangisinde anlatılanlar düz yazı olarak anlatılabilir? Neden?
a. NERGİS İLE YANKI çevrilebilir. Olay örgüsü var ve çevrildiğinde anlam bozulmaz.
b. Metinlerde ahenk unsurlarında olan akrostiş, aliterasyon, asonans, kafiye, iç kafiye kullanılmış mıdır? Belirtiniz.
b. Her ikisinde de kullanılmıştır. Zaten manzume ile şiirin ortak tarafları her ikisinde ahenk unsurları vardır. İkinci şiide kafiye daha belirgindir.
c. Metinlerde ölçü kullanılmış mıdır? Belirtiniz.
c.Hayır,  belirli bir ölçü yoktur. Bu tür şiirlere Serbest nazım denir.
ç. Metinlerde yapı nasıl oluşturulmuştur?
ç. Dizelerle oluşturulmuş ve serbest yazılmıştır. Belirli bir dize kümesi yoktur. Yani nazım birimi mısra  belli değil.
d. Metinlerin hangisinde anlam daha açık, hangisinde sezgi ve imgeye dayandırılmıştır?
d. Nergis İle Yankı’da anlam daha açıktır. Olya dayalı bir anlatım vardır, diğeri ise sezgiyeve  imgeye dayandırılmıştır.
e. Metinlerde kullanılan kavramlar nelerdir? Bu kavramlar nerelerde, nasıl kullanılmıştır? Hangi metinde gerçek anlamlı kavramlara daha çok yer verilmiştir?
e. NERGİS İLE YANKI şiirinde; kunduz, bervak otu, geyik, nergis, peri, şahin, falcı , papağan, kurt… sözcükleri . DOĞUNUN SEVDALARI, Ferhat, Leyla, Şirin, Mecnun, çöl, dağ, yağmur…
 bu kavramalr varlıkları belirtmek  için kullanılmıştır. NERGİS İLE YANKI şiirinde gerçek anlamlı kelimeler daha fazladır.
f. Metinlerin hangisindeki gerçeklik yaşanan gerçekliğe daha yakındır?
f. NERGİS İLE YANKI gerçekliğe yakın değildir. Olağanüstülükler vardır. DOĞUNUN SEVDALARI gerçekliğe daha yakındır.
g. Metinlerin hangisinde dizeler şiir cümleleri olarak düzenlenmiştir?
g. Doğunun Sevdalar’ında  şiir cümleleri olarak düzenlenmiştir.
ğ. Metinlerin hangisinde başlangıcı, gelişmesi ve sonucu belli olan bir olay anlatılmıştır?
Ğ. NERGİS İLE YANKI şiiri giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşmuştur.
h. Metinlerin hangisi manzume (manzum hikâye), hangisi şiirdir? Manzume ile şiir arasındaki farklar nelerdir?
h. NERGİS İLE YANKI manzume , DOĞUNUN SEVDALARI şiirdir. Manzumede olay örgüsü var şiirde imge ve sanat vardır. Manzumede kelimeler gerçek anlamlı , şiirde ise sanatlı ve mecazlıdır. Manzume düz yazıya çevrilirse anlamını kaybetmez;  şiir düz yazıya çevrilemez.Çevrildiği vakit anlamı ve özelliği bozulur.
2. NERGİS İLE YANKI  adlı manzumenin olaylarını aşağıya yazınız.
2. Nergis dünyaya geldiğinde su perisi olan annesi onu falcıya ömrünün uzun uzun olup olmayacağını öğrenmeye gider. Kendini görmezse ömrü uzun olacak der falcı. Nergis büyür ve herkesi sevdiği biri olur. Ormandayken bir ses duyar  ve seslenir o sese. Kimse yoktur sadece kendi sesi ona yankı yapmaktadır. Zamanlar o sese aşık olur ve belli bir zaman sonra ormanın içindeki bir akarsuda kendini görür ve bu güzelliği hayran kalıp dona kalır ve ondan bir çiçek haline gelir.
3. NERRGİS İLE YANKI  adlı manzumedeki olay, yaşanmış bir olay mıdır? Böyle bir olayın insanlar arasında yaşanabilme ihtimali var mıdır? Manzumedeki olayı kimler yaşamıştır? Bu olay nerede, ne zaman ve nasıl yaşanmıştır?
3. Yaşanmamıştır. Yaşanma ihtimali yoktur. Mitolojik bir olaydır, kimsenin başından geçmemiştir.
Manzumedeki  olay Nergis İle Yankı arasında geçmiştir. Belli bir zaman ve mekan yoktur. Olay bir ormanda geçmektedir.
4. Manzumede verilen olayın başlangıcı, gelişmesi ve sonunda neler olduğunu anlatınız.
4. Başlangıcı nergisi doğumu, gelişme bölümü kendi sesini duyup ona aşık olması , bitiş ise kendine akarsuda görüp donması ve çiçek olması.
5. Manzumeden neler öğrendiniz? Manzume hangi efsaneden yola çıkılarak oluşturulmuştur? Manzumeler öğretici yönü olan metinler midir? “Doğunun Sevdaları” adlı şiirin niçin duygusal bir biçimde oluşturulduğunu tartışınız. Tartışma sonucunda ulaştığınız sonucu tahtaya yazınız.
5.Metin Nergis Çiçeği efsanesinden yola çıkılarak oluşturulmuştur. Öğreticidir. Doğunun Sevdaları şiiri ise duygusal bir metindir. Öğreticilik yönü yoktur, amaç bir estetik zevk uyandırmak ve çağrışımda bulunmaktır.
6. Lirik, epik, dramatik, satirik, pastoral vb. anlatımların şiirlerin oluşmasındaki rolünü açıklayınız.
6. Lirik şiir duygusal, epik şiir yiğitçe, mertçe, dramatik şiir karşılıklı konuşma şeklinde, satirik eleştirel, pastoral ise köy ve kır yaşamını anlatır. Bu gösteriyor ki bunlar şiirin anlatımı belirleyen özellikleridir.
7. Aşağıdaki şemayı inceleyiniz. Verilen bilgi hangi metne uyuyorsa o metnin bölümüne “x” işareti koyunuz.
Özellikler                                                                                         1. Metin                                2. metin
Duygusal bir dil kullanılmış.                                                                                                              XXX
Coşku, heyecan ve kahramanlığı anlatan bir dil kullanılmış.                                                       XXX
Hüzün ve sevinci yansıtan bir dil kullanılmış.                                  XXX                                         XXX
Alaycı bir dil kullanılmış.
Tabiattaki varlıkların güzelliğini anlatan bir dil kullanılmış.          XXX                                         XXX
Mecaz ve imgeye dayalı bir dil kullanılmış.                                                                                      XXX
8. “Nergis ile Yankı” ve “Doğunun Sevdaları” adlı metinlerde işlenen tema nedir? Bu tema, metinlerde hangi yönlerden ele alınmıştır?
8. (Aşk)Sevda teması işlenmiştir. Birisi olay örgüsü yönünden ele alınmıştır, diğeri de yaşanmış sevda üzerinden ele alınmıştır.
9. “Nergis ile Yankı” ve “Doğunun Sevdaları” adlı metinlerin hangisini okuduğunuzda gözünüzde bir olay, kişiler ve yer canlanıyor?
9. Nergis ile Yankı’da daha belirgin bir kişi, olay ve yer canlanıyor.
10.  Doğunun Sevdaları adlı metin kişisel bir duyguyu ve şairde oluşturduğu çağrşımları dile getiriyor. Nergis ile Yankı” da anlatma Doğunun Sevdaları adlı metinde ise bireysel duygular ve çağrışımlar daha ön planda tutulmuştur.
11…….
Sayfa 86 
12.Balıkçı adlı metinde halkın fakir olduğu, eve ekmek getirecek bir iş güç bulunmadığı, insanların kazanç sağalmak için zor şartlerda denize açıldıklarını öğreniyoruz. Milli Edebiyat şairleri sosyal temalrı işlemişler, halkın duygu ve düşncelerini dile getirmeye çalışmışlardır. Bu şiirde de bu özelliklere rastlıyoruz. . Bu şiirde hec ölçüsü kuralı uygulanmamıştır.
13 .Şair ahnek oluşturabilmek için kafiye ve rediflere, kafiye örgüsüne baş vurmuştur.
14. Balıkçı adlı manzumede sade halkın konuştuğu gündelik dil kullanılmıştır. Bu tür bir kullanım şiirde sanat yapmaya engel değildir. Çünkü sanat yapmak sade bir dil kullanmakala eş değer değildir.
15.  Balıkçı adlı manzumede yapıyı oluşturan unsurlar; olay, kişi, zaman ve mekan unsurlarıdır. Yardımcı unsurlar kafiye redif, ölçü, nazım birimi gibi unsurlardır.
16.Balıkçı adlı metine duygu ve düşünceler merhamet, sevgi ve acıma duygusu etrafında bütünleşmiştir.
17. meleğim, buyun eğmek, ekmek getirmek,yüreği acımak,derdini uyutmak, yorgun gönül ifadeleri gerçek anlamalrının dışında kullanılmıştır. Hayır, engellememiştir. Çünkü mecazlı anlatım manzumenin sezdirme yönünü artırmıştır.
18. Babası merhamet ve sevgi duygularıyla dolu. Çocuk ise sevgi ve acıma duyguları ile dolu. Duygusal bir ses tonu olmalı. Çünkü burada acı ve hüzün verici bir olay var.
19. Servet-i Fünun serbest müstezat  şiir geleneğine daha yakın bir çünkü serbest nazım geleneği bize Servet-i funun edebiyatı ile gelmiştir.
20.  manzumede fakir bir balıkçı ile oğlunun yaşam mücadelesi var. Acıma ve sevgi duyguları sezdirme yoluyla verilmeye çalışılmış.

sayfa 88.

4. metin
MUSTAFA KEMAL’İN KAĞNISI
Yediyordu Elif kağnısını,
Kara geceden geceden,
Sanki elif elif uzuyordu, inceliyordu,
Uzak cephelerin acısıydı gıcırtılar,
İnliyordu dağın ardı, yasla,
Her bir heceden heceden.
Mustafa Kemal’in kağnısı derdi, kağnısına
Mermi taşırdı öteye, dağ taş aşardı.
Çabuk giderdi, çok götürürdü Elifçik,
Nam salmıştı asker içinde.
Bu kez yine herkesten evvel almıştı yükünü,
Doğrulmuştu yola önceden önceden.
Öküzleriyle kardeş gibiydi Elif,
Yemezdi, içmezdi, yemeden içmeden onlar,
Kocabaş, çok ihtiyardı, çok zayıftı,
Mahzundu bütün bütün Sarıkız, yanı sıra,
Hafiftiler, inceden inceden.
İriydi Elif, kuvvetliydi kağnı başında.
Elma elmaydı yanakları, üzüm üzümdü gözleri,
Kınalı ellerinden rüzgâr geçerdi daim;
Toprak gülerdi çarıklı ayaklarına.
Alını yeşilini kapmıştı, geçirmişti,
Niceden, niceden.
Durdu birdenbire Kocabaş, ova bayır durdu,
Nazar mı değdi göklerden, ne?
Dah etti, yok. Dahha dedi, gitmez,
Ta gerilerden başka kağnılar yetişti geçti gacur gucur
Nasıl dururdu Mustafa Kemal’in kağnısı.
Kahroldu Elifçik, düşünceden düşünceden.
Aman Kocabaş, ayağını öpeyim Kocabaş,
Vur beni, öldür beni, koma yollarda beni.
Geçer götürür ana, çocuk, mermisini askerciğin,
Koma yollarda beni, kulun köpeğin olayım.
Bak hele üzerimden ses seda uzaklaşır,
Düşerim gerilere, iyceden iyceden.
Kocabaş yığıldı çamura,
Büyüdü gözleri, büyüdü yürek kadar,
Örtüldü gözleri örtüldü hep.
Kalır mı Mustafa Kemal’in kağnısı, bacım,
Kocabaş’ın yerine koştu kendini Elifçik.
Yürüdü düşman üstüne, yüceden yüceden.
Fazıl Hüsnü DAĞLARCA
21. “Mustafa Kemal’in Kağnısı” adlı manzume, Kurtuluş Savaşı’ndan sonra yazılmıştır. Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı şairlerinden olan Fazıl Hüsnü Dağlarca bu manzumede, yazıldığı dönemde hâkim olan zihniyeti mi yoksa kendi şiir anlayışından doğan duygu ve düşüncenin oluşturduğu zihniyeti mi yansıtmaktadır? Tartışınız. Tartışmanız sonucunda vardığınız kararı tahtaya yazınız.
21. Savaştan sonra yazıldıysa bu da kendi döneminde hakim olan şiir anlayışı ile yazıldığını göstermektedir.
22. “Mustafa Kemal’in Kağnısı” adlı manzumedeki olayı kısa bir hikâye olarak defterinize yazınız. Yazdığınız metni okuyunuz. Yazdığınız metin mi yoksa manzume mi daha ahenklidir? Nedenleriyle açıklayınız.
22. Kurtuluş Savaşı yıllarında Elif isimli Anadolu kadınının cepheye mermi taşırken kağnısının yük altında kalıp can vermesini ve Elif’in duygularını anlatır.
Manzume daha etkili ve ahenklidir. Şiiri gücü her zaman düz yazıdan üstündür. Sanatsal yönü fazla olduğu için insanda daha çabuk yankı bulmaktadır.
23. “Mustafa Kemal’in Kağnısı” adlı manzumedeki söyleyiş tarzının, “Balıkçı” manzumesindeki söyleyiş tarzından farklılıklarını tespit ediniz. Bu farklılıkların nedenini belirtiniz.
23. Olay örgülerinin ve temalarının farklı olması bu tarzı belirlemiştir.
24. “Mustafa Kemal’in Kağnısı” adlı manzumede, imge yada söz sanatı olduğunu düşündüğünüz kelimelerin altını çiziniz. Neden bu kelimeleri çizdiğinizi açıklayınız.
24.          Uzak cephelerin acısıydı gıcırtılar                                       Benzetme
                Mahzundu bütün bütün Sarıkız,                                         Kişileştirme
                Elma elmaydı yanakları, üzüm üzümdü gözleri,               Benzetme(Teşbih-i Beliğ)
25. “Mustafa Kemal’in Kağnısı” adlı manzumenin yapısının nasıl oluşturulduğunu inceleyiniz. Balıkçı manzumesiyle bu manzumeyi yapı bakımından karşılaştırınız. Manzumelerdeki benzerlik ve farklılıkları bularak sıralayınız.
25. Mustafa Kemal’in Kağnısı serbest tarzda yazılmış ve olay örgüsü hakimdir. Balıkçı adlı metinle benzeyen yönleri serbest nazımla yazılmış olmaları ve nazım şekillerinin aynı olması. Farklın olan yanları ise temaları.
26. “Mustafa Kemal’in Kağnısı” adlı manzumenin temasını bulunuz. Bu temanın özelliklerini ve manzumede hangi açılardan ele alındığını belirtiniz.
26. Anadolu kadının kahramanlığı…
Kurtuluş Savaşı döneminde Anadolu kadını büyük bir fedakarlık göstermiş analık duygusunu bir kenara bırakıp vatan savumasına koşmuştur. Türk kadınının fedakarlığı anlatılmış.
27. “Mustafa Kemal’in Kağnısı” adlı manzumede anlam bütünlüğü var mıdır? Manzumedeki gerçeklik kişiden kişiye, toplumdan topluma değişebilecek bir gerçeklik midir? Neden?
27. Anlam bütünlüğü ve konu bütünlüğü vardır. Kişiden kişiye değişmez, herkes aynı algılar.
28. “Mustafa Kemal’in Kağnısı” adlı manzume hangi şiir geleneğinin devamı olarak oluşturulmuştur? Düşüncelerinizi nedenleriyle açıklayınız.
28. Modern şiir geleneği…şiirde belirli bir ölçü ve kafiye düzeni yoktur. birimleri oluşturan kümeler belirli sayıda mısralardan meydana gelmemiştir. Kafiyevar ama belirlib ir kurala göre oluşturulmamış.
29. “Mustafa Kemal’in Kağnısı” adlı manzumede sizin sezginize dayalı bir anlam gizlenmiş midir? Düşüncenizi örnekleyerek açıklayınız.
29. Evet, gizlenmiştir. Vatan sevgisi ve fedakarlık teması direk verilmemiş sezdirme yoluyla verilmiştir.
30. “Mustafa Kemal’in Kağnısı” adlı manzumeden Elif’in Kocabaş’la konuştuğu bölümü çıkarırsanız manzumenin anlamında nasıl bir değişiklik olur?
30. Olay örgüsü bozulur.  Olay örgüsü Elif ile kağnısı arasında geçer.
31. “Mustafa Kemal’in Kağnısı” adlı manzumede, Fazıl Hüsnü Dağlarca’nın sanat anlayışını yansıtan hangi özellikleri görüyorsunuz? Açıklayınız.
31. Fazıl Hüsnü Dağlarca, hayatı boyunca değişik şiir tarzlarını ve değişik konuları işlemiştir. Hayatının bir döneminde Anadolu’daki Kurtuluş Savaşı yıllarını işlemiş, halkın örnek davranışını şiirleriyle resmetmeye çalışmıştır.
ANLAMA -YORUMLAMA   88 .sayfa
1. Okuduğunuz metinlerin hangisinde betimleme ve tahlillere yer verilmiştir?
1. Nergis Çiçeği ile Yankı’da verilmiştir.
2. “Nergis ile Yankı” adlı metinde adı geçen Nergis ile “Doğunun Sevdaları” adlı metinde adları geçen Ferhâd, Şirin, Leyla, Mecnun kimlerdir? Bu kişilerin edebî metinlere konu olmalarının nedeni ne olabilir?
2. Teması sevda olduğu için bu sayılan kişiler eski zaman insanlarının anlattığı aşk hikayelerinin kahramanlarıdır. Aşk şiirinde verilebilecek en güzel imgelerden birini oluşturduğu için verilmiştir.
3. İncelediğiniz metinlerin hangisini beğendiniz? Bu metinlerde aşk duygusunun işlenişi hangi yönleriyle ele alınmıştır? Siz aynı konuda bir manzume ya da şiir yazsaydınız hangi temayı, niçin kullanırdınız?
3. Size kalmış cevabı…
4. Şiir ve hikâye türünün yanı sıra manzume gibi bir türün oluşturulmasının nedeni ne olabilir?
4. Şeklen şiirin ahenk unsurlarını bulundurması ama  içerik olarak da bir hikaye gibi olay örgüsü etrafında şekillenmesidir.
5. Metinlerde kullanılan zaman kiplerini inceleyiniz. Metinlerde niçin bu kiplerin tercih edildiğini açıklayınız.
5. Anlatılanlar geçmiş zaman hikayeleri olduğu için mişli geçmiş zaman kullanılmıştır.
6. Balıkçı ve Mustafa Kemal’in kağnısı adlı metinde geçen olayalr günümüzde de yaşaanbili mi? Sosyal ve teknolojik gelişmeler bu tür sorunalrı ortadan kaldırabilir mi?
6. Hayır, bu tür olaylar artık yaşanmıyor. Çünkü,tTeknolojik gelişmeler bu tür sorunları ortadan kaldırabilir. Bu gün artık kağnı yok. Onun yerine daha modern araçlar var.
7……
8…..

sayfa 89

DEĞERLENDİRME
1. Manzume ile şiir arasındaki farkı en belirgin olarak veren seçenek aşağıdakilerden hangisidir?
A. Belli bir temada yazılması
B. Ahenk unsurlarının bulunması
C. Bir olay örgüsünün verilmesi
D. Şiir gerçekliğinin bulunması
E. Epik bir anlatım olması
CEVAP:C
2. Aşağıdakilerden hangisi manzume için söylenemez?
A. Bir olayı başlangıcından sonucuna kadar verir.
B. Bireysel duygular ve bu duyguların yarattığı çağrışımlar anlatılır.
C. Betimlemeler ve ruh tahlilleri bulunur.
D. Öğrenilen geçmiş zaman kullanılır.
E. Bir olay anlatılır ya da göz önünde canlandırılır.
CEVAP:C
3. Aşağıdaki cümleleri tamamlayınız.
•             Manzumeler OLAY ÇEVRESİNDE GELİŞEN  metinlerdir.
•             Manzumede anlatma ve GÖSTERME şiirde SÖZ SANATLARI, duygu ve çağrışım önemlidir.
•             Manzumede YAŞANMIŞ ya da YAŞANABİLECEK  olaylar anlatılır.
•             Manzumede olay, yer, ZAMANve KİŞİunsurları verilir.
•             Manzumede anlatılanlar HİKAYE, ROMAN olarak anlatılabilir.
4. Manzumeler niçin didaktik metin olarak kabul edilir?
4.  Çünkü bir olay örgüsü vardır. Ve temaları toplumsaldır. Menzumelar toplumsal sorunalrı konun edinmişlerdir. Bu yüzden öğretğicilk yanalrı ağır basar. Aynı zamanda Anlatıldığı olaylar açık ve net olduğu için aynı zamanda bilgi verdiği için öğretici metindirler.
5. Aşağıdaki cümleleri okuyunuz. Doğru olanların başına “D”, yanlış olanların başına “Y” yazınız.
( D ) “Balıkçı” manzumesindeki olay bir hikâyede de anlatılır.
( Y ) “Mustafa Kemal’in Kağnısı” adlı metin bir şiirdir.
( Y ) Manzume ve şiir aynı anlama gelen terimlerdir.
( Y ) “Balıkçı” ve “Nergis ile Yankı” aynı edebî döneme ait manzumelerdir.

Sayfa 90- 91 ÜNİTE ÖLÇME  DEĞERLENDİRME SORULARI
Nasıl istersen öyle dinle, bakın;
Dalların zirvesindeyiz ancak,
Yarı yoldan ziyâde yerden uzak;
Yarı yoldan ziyâde mâha yakın.
Ahmet Haşim
1. Yukarıdaki şiir, yazıldığı dönemde hâkim olan zihniyeti hangi özellikleriyle yansıtmaktadır?
1. Şiirde bireysel duygualr işlenmiş. Sanat için sanat anlayışı hakim. Saf şiir analyışını temsil etmektedir.
Bir gül baygın durur bahçede
Yaprakları serin
Sen sarı güllerin en sarısı
Yağmur gibisin.
Cahit Külebi
2. Yukarıdaki dizelerde ahenk özelliklerinin hangileri vardır?
2. Serbest nazımla yazılmıştır. S sesi tekrarlarından oluşmuştur. Serin ve gibisin sözcükleriyle kafiye yapılmıştır.
3. Aşağıdakilerden hangisi bir şiirin dilinde genellikle bulunmaz?
A. Söz sanatı
B. İmge
C. Terim
D. Mecaz
E. Yan anlam
CEVAP:C
4. Aşağıdakilerin hangisi şiir dilindeki “çağrışım” kelimesini açıklayan bir ifadedir?
A. Şiirde kelimelerin tekrarından doğan ahenk
B. Şiirde kelimelerin kendi anlamları dışında kullanılarak kazandıkları anlam değeri
C. Şiirde kelimelerin yeni bir durumu ve görünümü anlatması
D. Şiirde insan hayalinin kelimelerle anlatılması
E. Şiirde farklı anlamlara gelen kelimelerin kullanılması
CEVAP: B
5. Aşağıdakilerden hangisi şiirin yapısıyla ilgili bir terimdir?
A. Ölçü
B. Tema
C. Kafiye
D. Aliterasyon
E. Nazım şekli
CEVAP: E
6. Şiir, dizelerle oluşturulmak zorunda mıdır? Neden?
6. Dizelerle oluşturulmak zorunda değildir. Mensur şiir denilen bir yapı vardır ki burada şiirler düzyazı şeklinde de oluşabilir.
7. Yaşanan gerçeklik şiirde verilebilir mi? Düşüncelerinizi nedenleriyle açıklayınız.
7. Didaktik şiirde verilebilir ya da her hangi manzume de verilebilir.
Bir yol bilirim; Âdem’e, Havva’ya gider,
Bir yol bilirim; aşka ve sevdaya gider,
Bir yol ki, ömür bahçelerinden geçerek
Yaşlarla, figanlarla musallaya gider!..
Bekir Sıtkı Erdoğan
8. Yukarıdaki dörtlüğün temasını bulunuz.
8. Teması ölümdür.
Ben uyurken
Duvarıma tırmandın
Güllerimi yoldun.
Ve bütün şikâyetin
Sen uyurken
Bahçene girenlerden
Özdemir Asaf
9. Yukarıdaki şiirde koyu yazılmış kelimelerin imge olup olmadığını nedenleriyle belirtiniz.
9. Yukarıdaki kelimeler birer imge olarak kullanılmıştır. Burada kullanılan uyumak, duvar, gül ve bahçe kelimeleri gerçek anlamlı kelimeler değildir.
10. Aşağıdaki özelliklerin hangisi manzumeye hangisi şiire aittir? Karşılarına yazınız.
10.          imge  :                   ŞİİR
           öğreticilik :          MANZUME
11. Bir manzume ile şiiri birbirinden ayıran en önemli özellik aşağıdakilerden hangisidir?
A. Ölçülü olması
B. Olay örgüsünün olması
C. Yan anlamlı kelimeler olması
D. Kafiyeli olması
E. Gerçek bir olaydan esinlenilmiş olması
CEVAP:B
12. Bir şiiri yorumlarken nelere dikkat edilmelidir?
12. Şiir kullanılan kelimelerin ne kadar gerçekliğe uygun olduğuna, şairin yetiştiği döneme, geleneğe, hangi edebi gelenekle yazıldığına, şairinin hayatına…
13. Şiiri yorumlarken parça bütünle mi yoksa bütün parçayla mı anlamlandırılmalıdır? Neden?
13. Yorumlarken metnin bütünün bakılmalı ve şiirde parça bütünü ifade etmez. Fakat parçalar birleşerek bütünü oluşturur. Tema bu parçalar içine yerleştirilir. Bu yüzden şiir incelenirken bütüne bakılır.
14. Aşağıdaki cümleleri bu ünitede öğrendiğiniz bilgileri kullanarak tamamlayınız.
Şiirde anlam ve SES kaynaşmasından oluşan DİZE, beyit, BEND, kıta ve şiir cümlelerini oluşturur.
İmge şiirin  DİL  özelliklerindendir.
15. Aşağıdaki terimlerin anlamlarını sözlüğünüzden bularak yazınız.
Lirik şiir :  uygu ve coşku ürünü olan şiirlerdir
Satirik şiir : Eleştiri ve  yergi şiiridir
Pastoral şiir : Çoban yaşamı, köy, kır hayatının konu edinen şiirlerdir.
Didaktik şiir : Öğretici şiirlerdir.
Epik şiir : Yiğitçe, mertçe söylenen ve kahramanlık içeren şiirlerdir.
Yazar Hakkında

Yazar : admin

Yazar Hakkında :

Yazarın Tüm Yazıları İçin Tıklayınız

Yorumlar
İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.

Yorum onaylama sistemi etkin; yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.

Anonymous
02 Ocak 2013 - 00:36

bunun 2012-2013 9.sınıf Dil ve Anlatım la alakası yok

Anonymous
15 Ocak 2013 - 22:34

ya iyi güzel’de bunların eski kitapları yeni yayın değilki 🙁

Anonymous
25 Ocak 2013 - 10:34

ya iyi çok güzel bunları internete verdiniz icin tesekürler

Mehmet Soydan
30 Ocak 2013 - 13:57

Sayın hocam nasılsınız.Yorumları okudukca inanın hayretle karşılıyorum.Bu yorumları bir öğrenci yazsa gülüp geçeceğim, ama özellikle bir edebiyat öğretmeni yazıyorsa esefle karşılayacağım.Sizin vermiş olduğunuz bu hizmetten dolayı size teşekkür edecekleri yerine, sanki siz bu konuları yazma mecburiyetiniz varşım gibi sitem etmelerine bir öğretmen olarak ayrıca üzülüyorum.Saygılarımla

Anonymous
27 Şubat 2013 - 22:53

faydalı olmuş allah razı olsun