ŞİİR VE ZİHNİYET

04.10.2011 tarihinde 9. Sınıf Türk Edebiyatı Konu Anlatımı kategorisine eklenmiş, Kişi Okumuş ve 2 Yorum Yapılmış.

II. ÜNİTE – ÇOŞKU VE HEYECAN DİLE GETİREN METİNLER (ŞİİR)

ŞİİR VE ZİHNİYET

Zihniyet, bir dönemdeki sosyal, siyasî, idarî, adlî, dinî, ticarî hayatın birlikte oluşturduğu ortamdır. Yani devrin kabul edilmiş sanat zevki ve hâkim anlayışıdır.
Bir eser hangi dönemde verilmişse, o dönemden izler taşır. Şairlerin şiirleri de yaşadıkları dönemden izler taşır. Şairlerin şiirlerinde de yaşadıkları dönemin sosyal ve siyasal olaylarını, kültürünü, ilişkilerini, inançlarını, sanat zevkini görebiliriz. Dolayısıyla bir şiiri incelerken, o şiirin yazıldığı dönemin ve şairin özelliklerini göz önüne almalıyız.

             zihniyet denildiğinde aklımıza bir dönemin;
             sosyal ve siyasi olayları,
             kültürü,
             sanat zevki,
             insanlar arası ilişkileri,
             bilimsel ve teknik düzeyi,
             eğitim anlayışı,
             gelecek kaygısı,
             inanç sistemleri  gelir.
             Her eser yazıldığı dönemin izlerini taşır.
             Şairin şiirinde işlediği tema,şiirin ses ve söyleyiş özellikleri ve dili dönemin özellikleriyle iç
               içedir.
Doğru yola gittin ise
Er eteğin tuttun ise
Bir hayır da ettin ise
Birine bindir az değil
               Yunus Emre
             Yunus Emre 13.yy’da Anadolu’da yaşamıştır.
             Şiirlerinde Allah aşkını işlemiştir.
             Yukarıdaki şiirinde bize o dönemin zihniyetini yansıtan söz ve söz grupları şunlardır:
             Doğru yola gitmek(yaşama biçimi,inanç sistemi)
             Er eteğin tutmak(ermiş kişiden eğitim almak,eğitim anlayışı)
             Hayır etmek(insanlar arası ilişki)
             Birine bin(inanç sistemi)
Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı
Felekler yandı âhımdan murâdım şem’i yanmaz mı
Gül-i ruhsarına karşu gözümden kanlı akar su
Habîbim fasl-ı güldür bu akar sular bulunmaz mı
                                                              FUZULİ
GÜNÜMÜZ TÜRKÇESİ
Sevgili beni candan usandırdı,cefa etmekten usanmaz mı?
Ahımdan gökler yandı,dileğimin mumu yanmaz mı?
Gül yanağına karşı gözümden kanlı su akar.
Ey sevgilim bu gül mevsimidir,akar sular bulunmaz mı?
             Yukarıdaki gazelde dönemin izlerini taşıyan söz ve söz grupları;
             Âh etmek,candan usanmak,cefâ etmek(yaşama biçimi,sevginin çok güçlü olması)
             Felekler(dokuz kat gök anlayışı)
             Mum yakmak(bilim-teknik seviyesi)
             Gül yanak(benzetme-sanat zevki)
             16.yy klasik edebiyatımızın en büyük şairidir.
FUZULİ
             Asıl adı Mehmed’dir.
             Kanuni Sultan Süleyman’ın Bağdat’ı fethi üzerine padişaha kasideler sunmuştur.
             Bu kasidelerden dolayı kendisine maaş bağlanmış,ancak maaşı alamamıştır.
             Bunu da “Şikayetname”adlı eserinde yazmıştır.
             Şiirlerini Azeri şivesiyle yazmıştır.
             Lirik şiirleriyle tanınmıştır.
             Divan,tekke ve saz şairlerini etkilemiştir.
             Eserleri;
             Divan(Türkçe,Arapça,Farsça)
             Leyla vü Mecnun
             Hadikatü’s  Süeda,
             Kırk Hadis Tercümesi,
             Beng ü Bade
KAYNAK:     TDE ÖĞRETMENİ YILMAZ  DAĞ

 Konu Tesleri

Şiir ve Zihniyet KonuluTest

Yazar Hakkında
admin

Yazar : admin

Yazar Hakkında :

Yazarın Tüm Yazıları İçin Tıklayınız

Yorumlar
İsminiz
E-Posta Adresiniz
Yorumunuz

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.

Yorum onaylama sistemi etkin; yorumunuzun yayınlanması biraz zaman alabilir.

Anonymous
08 Kasım 2012 - 21:25

Çok uzun ama işime yarayan kısmı buldum teşekkürler.

Anonymous
24 Mart 2013 - 17:06

çok güzel hazırlanmış sınav için güzel bi özet 🙂 teşekkürler